aiwe

Racsegnes eciclopedikes po tos les sinses do mot «aiwe»

Walon

Etimolodjeye et tcherpetaedje

Bodje latén "aqua" (minme sinse)

Prononçaedje

• AFE :
  • Prononçaedjes : /ɛːw/ /ew/ /øːw/ /əw/ /øːj/
  • Prononçaedje zero-cnoxheu : /ɛːw/

Sustantif

aiwe f.

1. clair likide li pus corant so tere, ki totes les vicantès sacwès ont dandjî, et ki si essegne tchimike est H₂O.

   Dinez m' ene gote d' aiwe.

2. plaece ki ci likide la î court a valêye, vinant d' on sourdant.

   Pou-må a toumé e l' aiwe et s' a neyî.

3. basse ki ci likide la î dmeure.
4. plouve.

   Nos årans co ouy di l' aiwe (D.T.W.).

   I toume di l' aiwe (D.T.W.).

Ratourneures

1. likide
   1. >> voye d' aiwe : (vî mot) cwantité d' aiwe k' on pleut aler cweri avou des saeyeas (et on hårkea) al fontinne.
   2. >> esse tot e-n ene aiwe : esse tot e souweur.
2. likide ki court
   1. >> leyî cori l' aiwe a valêye : : èn nén espaitchî les djins di fé a leu môde.
   2. >> ça a tcheyou a l' aiwe : c' est rovyî, abandné. On dit eto: so flote.
   3. N' a nole si claire aiwe ki n' si brouye
3. basse
   1. C' est todi l' aiwe ki doime ki neye
4. plouve
   1. >> li tins toûne a aiwe; u: >> nosse tins tire a aiwe; u: >> li vint est a l' aiwe : : i va ploure.

Parintaedje

• aiwer, aiwaedje, aiweu, aiwî, aiwêye, Aiwêye, aiwisse, aiwiasse, aiwixheus, aiwieus
• raiwer, raiweu, raiwaedje, raiwire
• saiwer, saiweu, saiwaedje, saiwire, saiwoe
• dizaiwer, dizaiwaedje, dizaiwant
• enaiwer, enaiwaedje
• renaiwer, renaiwaedje, renaiwant

Mots d' aplacaedje

• sonkenaiwe
• (no d' corantès aiwes) : Aiwe di Lesse, Aiwe d' Oûte, Aiwe d' Eure
• grande aiwe, mere d' aiwe, corante aiwe, cropante aiwe
• doûce aiwe, salêye aiwe
• plate aiwe, spitante aiwe (aiwe ki spite)
• Loukîz a : aiwes (grossès aiwes)

Sinonimeye

• (plaece ki H2O î court a valêye) : rivire

Ortografeyes

Divant l' sistinme Feller aiwe : G0, E212 aiw : E203 E sistinme Feller aiwe : C8 aîwe : C99, E34 êwe : E1, E2, E21, E34, E167, E212, E213, S0, S5, S17, S25, C1, C9, C13, C100, C106, O0

eûwe : O0, O4, O100, C62, C106 euw : O81 eûye : O0, O4 êuwe : O2 E rfondou walon êwe : R1 aiwe : R10, R11, R13

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l' mot "aiwe", riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l' rahouca do motî el djivêye.

Ratournaedjes

clair likide li pus corant so tere

Almand: Waßer (de) Arabe: ma' = مأ (ar) Arabe marokin: ma = ما Espagnol: agua (es) Francès: eau (fr)

Inglès: water (en) Itålyin: aqua (it) Lorin gåmès: âwe Neyerlandès: water (nl) Picård: yau Polonès: woda (pl) f.

Ratournaedjes

plaece ki ci likide la î court a valêye

Francès: cours d'eau (fr), rivière (fr)

Inglès: watercourse (en), river (fr) Lorin gåmès: âwe Neyerlandès: rivier (nl) Picård: yau