grand

Walon

Etimolodjeye et tcherpetaedje

Bodje latén «grandis» («grand», «vî»).

Prononçaedje

• AFE :
  • Prononçaedjes : /gʀã/ /gʀɔ̃/ (minme prononçaedje cåzu pattavå)
  • Prononçaedje zero-cnoxheu : /gʀã/

Addjectif

	singulî	pluriyal
omrin	grand	grands
femrin padrî	grande	grandes
femrin padvant	grande	grandès

grand o. (come epitete, todi metou pavant l' no)

1. hôt so pîs; so pates. Ingl. tall.
2. hôt et lådje, gros. Ingl. big.

3. foirt stindou (owe). Totossu vite rintrêye, Påla fwait nosse briket ey elle espåme nosse grand terrasse (D. Lionnet). Ingl. large.

4. foirt rilomé. Ingl. great.

5. vî, viye. To n' direus on grand grigneus djonne ki pîle et somadjî azeure po rén (E. Gilliard). Ingl. old.

6. long. On grand laid vî ctoirdou bwès (L. Remacle). Ingl. long. >> vos åroz do grand doet: mancî èn efant di lyi mostrer l' erî-doet stindou po l' fé schoûter.

7. consecant(e), k' on-z î tént foirt. C' est ene sacwè d' grand por mi, ki vos åyîxhe fwait vosse comunion. Les "Gott mit uns" "Allah akbar", "Au nom du Christ" ont trop sovint siervou a-z escourci les djins pol pus grand crime so cisse tere ci: li guere (P.H. Thomsin). F. important. Ingl. great. >> grand doû: doû avou candjmint d' mousmint, disfinse di s' amuzer, evnd. Li grand doû esteut poirté èn an, et deus po les près-parints.

II. nén grand + no, omrin u femrin [adv.] nén bråmint do, des. N a nén grand tchoi. On n' a nén grand ovraedje di ces djoû ci. I n' fåt nén grand tins. Gn aveut nén grand djins a l' etermint. I n' pasreut dedja grand matons: li pés est tot deur: li mamite est trop viye. Gn a-t i grand devocion a fé do botchî? (L. Remacle). >> a grand poenne: avou bråmint des rujhes.

Parintaedje

• grandeur, grandissîme
• grandi, grandixhaedje
• grandiveus, grandiveusté, grandiveuzmint
• agrandi, agrandixhaedje
• ragrandi, ragrandixhaedje

Mots d' aplacaedje

• femrins cmons nos, avou grand-
  • grand-rote.
  • grand-mame, grand-mere.
  • grand-hatche.
• kimons nos d' aplacaedje simpe.
  • grand-pa, grand-pere.
  • grand-pere-tåye (o.n.)
  • grand foirt ome.
  • grand bwès.
  • grand-parint.
  • grande djin.
  • grande tchambe
• Nos d' plaeces.
  • Grand-Axhe
  • Grand-Halè.
  • Grand-Kévi.
  • Grand-Lé.
  • Grand-Lô.
  • Grand-Mayni.
  • Grand-Rin
  • Grand-Riy.
  • Grand-Rtchin.
  • Granvwar
  • Grand Scåssene.
  • Grand-Rozire.
  • Grand-Glijhe.
  • Grande-Dutcheye.
  • Grande Burtaegne
  • Grande-Han.
  • Côroe-l'-Grand.
  • Oû-l'-Grand.
  • Li Grande Flemåle.
  • Li Grande Haleu.
• Nos d' djins :
  • Grand Askepieu
  • Grand Mwaisse
  • Tchåle-li-Grand
  • Zande-li-Grand.

Francès

Sustantif

grand o.

1. grand (mot scrît e francès come e walon)