parer

Walon

Etimolodjeye et tcherpetaedje

Bodje latén "parare" (« aprester », « apontyî », « adjinçner », « arindjî », « assonrer »). Li sinse « espaitchî on laid côp » vént do spot latén si vis pacem para bellum (« si to vous l' påye, aponteye li guere »).

Prononçaedje

• AFE :
  • Prononçaedjes : /paʀe/ /pːaʀe/ /paːʀɛ/
  • Prononçaedje zero-cnoxheu : /paʀe/

Viebe

Djin et tins	Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj')	pare
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos)	parez
Cåzants Ind. pr. (nos, ns)	parans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle)	parnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj')	parrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj')	paréve
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj')	pare
pårt. erirece (dj' a, vos av)	paré
Ôtes codjowaedjes	come "bouter"

parer

1. v. sins coplemint
   1. (mot des cinsîs) taper foû l' erî-fa, po les frumeles des biesses di cinse.

      Nosse cavale n' a nén co paré; fårè houkî l' årtisse.

   2. mawri, po des fruts.

      Metoz parer les poeres (al bele tchambe, et-z î waitî tos les djoûs) (Motî do Coûtchant walon).

      Les messes ni sont nén maweures assez; i les fåt leyî parer (Motî do Coûtchant walon).

2. v. å coplemint
   1. sayî di n' nén atraper (on laid côp).

      Dj' a paré l' côp (Motî d' Bastogne).

   2. rinde pus bea.

   I vos fåt parer vosse lingaedje (Motî da Forir).

3. si parer v. å prono (di)
   1. si waranti di (on laid côp)

      Nos estans paré po l' ivier (Motî d' Bastogne).

   2. si bén moussî.

      Ele si parént po-z aler å bal (Motî da Forir).

      Elle esteut parêye come ene princesse (Motî d' Bastogne).

Ratourneures

1. >> paré come on djoû d' fiesse : bén prôpe (bén moussî).
2. >> parêye come ene marieye : bén prôpe, bén
3. >> parer ene pene : el taeyî po k' ele sicreye bén.

Parintaedje

• pareure
• parmint
• disparer

Mots d' aplacaedje

• pare-brijhe
• pare-tchok

Sinonimeye

• (taper foû l' erî-fa) : netyî, purer
• (si bén moussî) : si braguer, si gåyoter, si niper, s' abiyî, si rabeazi

Ortografeyes

Divant l' sistinme Feller

• paré : E203

E sistinme Feller

• parér : O100
• pârer : S0

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l' mot "parer", riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l' rahouca do motî el djivêye. Mins l' mot n' est nén todi dins : C106, R13

Ratournaedjes

v.s.c., taper foû l' erî-fa, po ene biesse

Francès: délivrer (fr)

v.c. sayî di n' nén atraper (on mwais côp)

Francès: parer (fr)

v.c. rinde pus bea

Francès: parer (fr), orner (fr), embellir (fr)

v.pr. si moussî foirt bén

Francès: se parer (fr), s'orner (fr), s'embellir (fr)

Francès

Viebe

parer v. å coplemint & v. å prono

1. parer parer (mot scrît e francès come e walon)

   Elle s'est parée de ses plus beaux atours. (elle s' a paré d' ses pus belès foufes, ... di ses pus belès mousseures; elle a metou ses pus belès lokes, ... ses pus beas mousmints.)

2. ritaeyî (les ongletes) a (ene vatche).

   J'ai paré trois vaches. (Dj' a rtaeyî les pîs a troes vatches.)

   Le véto a aussi paré les onglons antérieurs. (L' årtisse a rtaeyî les ongletes di dvant avou.)