stoele
 |
Cial, n a des racsegnes eciclopedikes so les stoeles |
Ådvins |
[candjî] 
Walon
| Cogne prumrece (dirî V.) | Dispotchaedje (dirî C.) | Divanceye voyale (dirî C.) |
| stoele | sitoele | estoele |
[candjî] Etimolodjeye et tcherpetaedje
S’ i gn åreut ene sakî ki sepreut cwè å dfwait di l’ etimolodjeye di "stoele", el pout stitchî vaici.
[candjî] Prononçaedje
- AFE :
- Prononçaedjes : /stwɛl/ /støːl/ /styːl/ /stwal/ /stwaj/ /stwaːj/ /stwɛj/ /stwøːj/ (betchfessî oe)
- Prononçaedje zero-cnoxheu : /stwɛl/
[candjî] Sustantif
| singulî | pluriyal |
|---|---|
| stoele | stoeles |
stoele f.
- coir ciryin, ki rglatixh del nute, come ene pitite ponte e cir et ki c’ est on solea metou mierlon del Daegne.
- Des stoeles, end a-t i mnou el grande sitårêye (A. Maquet).
- Cwand l' noerixheur kimince a tchaire et ki dj' voe lure les stoeles, dji rwaite li bwejhe ki
broûle dissu les rodjès braijhes (R. Tabareux).
- ôte coir ki rglatixh e cir.
- C' esteut ene sitoele ki vneut d' fini s' coûsse et k' aveut kiyî l' cir (Guillaume Smal).
F. "étoile". >> les stoeles xhinèt des dints: ele ni sont nén catcheyes di nûlêyes, ey ele lujhèt foirt. Cwand les stoeles xhinèt les dints, c' est sene di djalêye (ramexhné pa M. Anselme). >> li lingaedje des stoeles: doûce croeyance so les stoeles. C' est ene djupsyinne ki lyi a-st aprins l' lingaedje des stoeles (C. Denis). >> fé li stoele: dessiner ene sitoele avou des brantches.
3. pitite riglatixhante sacwè (come des spites di fier). Ès goyî taxhlêye ostant di spites di raetchon ki les meyes estoeles ki s' evolnut d' ene clame k' on rsôde (L. Lecomte).
4. grande vedete. Todi avou les grands nos del muzike, E. Ysaye aveut divnou ene sifwaite sitoele so tote li bole (A. Howaerts). On dit eto : står.
5. dessin d' on ceke avou des brantches. >> sitoele di David: u >> sitoele ås shijh brantches: essegne do peupe djwif.
[candjî] Parintaedje
[candjî] Mots d' aplacaedje
[candjî] Etimolodjeye et tcherpetaedje
- stoele
- erî-rfwait latén "stella" (minme sinse).
- stoelî
- cawete -î. [1]
- stoeloe
- cawete -oe. [2]
- stoelreye
- cawete -reye, 2005.
- stoelacêye
- cawete -acêye, 2008.
[candjî] Omofoneye
Coinreçmint : siteule (çou ki dmeure des dinrêyes après l’ awousse)
[candjî] Ôte rishonnant mot
[candjî] Disfondowes
- stoele
- s(i)twèle, (è)stwèle, s(i)teule, s(u)teule, s(ë)teule, s(i)teuye, s(u)twâye, s(u)twèye, s(ë)twale, (è)stwale, s(i)twale, (è)stwaye, (i)stwèle.miersipepieuzmint el mape ey el notûle A.L.W. 1. 38. [3]
- stoeloe
- s(i)twèlwè, (è)stwèlwè, s(i)teuleu, s(u)twâyoû, s(ë)twaleu, s(i)tûleu, (è)stwayoû.
[candjî] Sourdants & pî-notes
- ↑ Maurice Piron rilouke li mot come on noûmot do walon a Lidje ki s’ spårdou a pårti di 1895, mins ricnoxhe k’ il egzistéve do costé d’ El Lovire dins l' boket d' fråze "des stoeles å stoelî" (Formation de la langue littéraire des écrivains liégeois, p. 302).
- ↑ Acertinaedje : fråze « Alans vèy les stwâyes au stwâyoû » rilevêye a Transene pa L. Mahin diviè 1990. Li cawete -oû î est l' disfondowe del cawete -oe
- ↑ Les fjheus di l’ ALW 1 ni shonnèt nén comprinde ki les voyales dirî u padvant li S sont todi spotchåves.
