Rawete:Codjowaedje do walon/raminer
Apparence
Viebe del prumire troke.
Ci viebe si codjowe come miner
| Môdes sins djin | ||
|---|---|---|
| Prezintrece | Erirece | |
| Infinitif | raminer / ramoenner | aveur/awè raminé / ramoenné |
| Djerondif | e/tot raminant / ramoennant | e-z/tot-z åyant raminé / ramoenné |
| Pårticipe | raminant / ramoennant | raminé / ramoenné raminêye / ramoennêye (femrin) |
| Indicatif | ||
|---|---|---|
| Prezintrece | Ripassé prezintrece | |
| dji (dj’) | ramoenne | a raminé / ramoenné |
| ti/to (t’) | ramoennes | as raminé / ramoenné |
| i/ele/on (il/elle/on-z) | ramoenne | a raminé / ramoenné |
| nos/dji (ns/dj’) | raminans / ramoennans | avans raminé / ramoenné |
| vos (vs) | raminez / ramoennez | av(oz) raminé / ramoenné |
| i/ele (il/elle) | raminèt / ramoennèt ramoennnut |
ont raminé / ramoenné |
| Erirece durant | Ripassé erirece durant | |
| dji (dj’) | raminéve / ramoennéve | aveu raminé / ramoenné |
| ti/to (t’) | raminéves / ramoennéves | aveus raminé / ramoenné |
| i/ele/on (il/elle/on-z) | raminéve / ramoennéve | aveut raminé / ramoenné |
| nos/dji (ns/dj’) | raminéns / ramoennéns | avéns raminé / ramoenné |
| vos (vs) | raminîz / ramoennîz | avîz raminé / ramoenné |
| i/ele (il/elle) | raminént / ramoennént | avént raminé / ramoenné |
| Erirece | Ripassé erirece | |
| dji (dj’) | ramina / ramoenna | ava raminé / ramoenné ouri raminé / ramoenné |
| ti/to (t’) | raminas / ramoennas | avas raminé / ramoenné ouris raminé / ramoenné |
| i/ele/on (il/elle/on-z) | ramina / ramoenna | ava raminé / ramoenné ourit raminé / ramoenné |
| nos/dji (ns/dj’) | raminîs / ramoennîs | avîs raminé / ramoenné |
| vos (vs) | raminîz / ramoennîz | avîz raminé / ramoenné |
| i/ele (il/elle) | raminît / ramoennît | avît raminé / ramoenné |
| Futurrece | Ripassé futurrece | |
| dji (dj’) | ramoennrè | årè raminé / ramoenné |
| ti/to (t’) | ramoennrès | årès raminé / ramoenné |
| i/ele/on (il/elle/on-z) | ramoennrè | årè raminé / ramoenné |
| nos/dji (ns/dj’) | ramoennrans | årans raminé / ramoenné |
| vos (vs) | ramoennroz | åroz raminé / ramoenné |
| i/ele (il/elle) | ramoennront | åront raminé / ramoenné |
| Suddjonctif | ||
|---|---|---|
| Prezintrece | Ripassé prezintrece | |
| ki dji (dj’) | ramoenne | åye raminé / ramoenné |
| ki ti/to (t’) | ramoennes | åyes raminé / ramoenné |
| k’ i/ele/on (il/elle/on-z) | ramoenne | åye raminé / ramoenné |
| ki nos/dji (ns/dj’) | raminanxhe / ramoennanxhe | åyanxhe raminé / ramoenné |
| ki vos (vs) | raminéxhe / ramoennéxhe | åyoxhe raminé / ramoenné |
| k’ i/ele (il/elle) | raminexhe / ramoennexhe ramoennnuxhe |
åyexhe raminé / ramoenné euxhnuxhe raminé / ramoenné |
| Erirece | Ripassé erirece | |
| ki dji (dj’) | raminaxhe / ramoennaxhe | euxhe raminé / ramoenné |
| ki ti/to (t’) | raminaxhes / ramoennaxhes | euxhes raminé / ramoenné |
| k’ i/ele/on (il/elle/on-z) | raminaxhe / ramoennaxhe | euxhe raminé / ramoenné |
| ki nos/dji (ns/dj’) | raminénxhe / ramoennénxhe | euxhénxhe raminé / ramoenné |
| ki vos (vs) | raminîxhe / ramoennîxhe | euxhîxhe raminé / ramoenné |
| k’ i/ele (il/elle) | raminénxhe / ramoennénxhe | euxhénxhe raminé / ramoenné |
| Condicioneu | ||
|---|---|---|
| Prezintrece | Erirece | |
| dji (dj’) | ramoennreu | åreu raminé / ramoenné |
| ti/to (t’) | ramoennreus | åreus raminé / ramoenné |
| i/ele/on (il/elle/on-z) | ramoennreut | åreut raminé / ramoenné |
| nos/dji (ns/dj’) | ramoennréns | åréns raminé / ramoenné |
| vos (vs) | ramoennrîz | årîz raminé / ramoenné |
| i/ele (il/elle) | ramoennrént | årént raminé / ramoenné |
| Kimandeu | ||
|---|---|---|
| Prezintrece | Erirece | |
| ramoenne | åye raminé / ramoenné | |
| raminans / ramoennans | åyanxhe raminé / ramoenné | |
| raminez / ramoennez | åyoxhe raminé / ramoenné | |
Notule d’ esplikêyes :
- li sene « / » schåye les diferins ådjeus a çt edroet la.
- les djins inte åtchetes c’ est dvant ene voyale
- li pårticipe prezintrece est rålmint eployî foû do djerondif.
- dins l’ djerondif, li cogne tot c’ est po Lidje Hôte Årdene.
- el deujhinme djin do singulî, c' est l' cogne camaerådrece k' est rålmint eployî.
- dins les pronos sudjets des cåzants pluriyals, dji c’ est po Mîtrinne eyet Basse Årdene.
- dins l’ indicatif/suddjonctif prezintrece, a l’ 3inme djin do pluriyal, les cognes -èt/-exhe c’ est po Lidje, ÅrdenSi et Cerfontinne et les cognes -nut/-nuxhe c’ est po Nameur, Tchålerwè et l’ Braibant walon.