aplati
Apparence
Etimolodjeye
[candjî]Bodje « plat », avou l’ betchete « a- » des viebes, avou l’ cawete di codjowaedje « -i » des viebes.
Prononçaedje
[candjî]- AFE :
- diferins prononçaedjes : /a.pla.ˈtɪ/ /as.pla.ˈtɪ/
- prononçaedje zero-cnoxheu : /a.pla.ˈti/
- Ricepeures : a·pla·ti
Viebe
[candjî]| Djin et tins | Codjowa |
|---|---|
| Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) | aplati / aplatixh |
| Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) | aplatixhoz |
| Cåzants Ind. pr. (nos, ns) | aplatixhans |
| Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) | aplatixhnut |
| Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) | aplatirè / aplatixhrè |
| Cåzant D.I.E. (dji, dj’) | aplatixheu |
| Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) | aplatixhe |
| pårt. erirece (dj’ a, vos av) | aplati |
| Ôtes codjowaedjes | come prusti |
aplati (v. sins coplemint)
- fé divni plat.
- Dj' aplatixh on matlas, on cossén. — Motî Haust (fråze rifondowe).
- (mot d’ coujhnåjhe) tot djåzant del påsse.
- Dj' aplatixh li påsse. — Motî Haust (fråze rifondowe).
- Cwand vos avoz aplati vosse påsse e l' platene, vos l' leyîz lever on ptit pô, pwis vos l' pikez. — Marie-José Galloy, (1922-2024), Li dorée â souke di pot divins « Magnèdjes di manèdjes », p.124 (fråze rifondowe).
Ratourneures
[candjî]- s’ aplati come ene boûkete
- s’ aplati come ene figue
- s’ aplati come ene rinne
- s’ aplati come ene wåfe
Parintaedje
[candjî]- aplatixhaedje
- aplatixhmint
Loukîz a : « plat »
Ortografeyes
[candjî]Ratournaedjes
[candjî]Pårticipe erirece
[candjî]aplati (nén candjåve)
- Pårticipe erirece do viebe « aplati ».
Codjowa
[candjî]| Dobès rfondowes | ||
|---|---|---|
| aplati | aplatixh |
- Do viebe «aplati»
- indicatif prezintrece, prumire djin do singulî
- kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, fôme camaerådrece
Addjectif
[candjî]| singulî | pluriyal | |
|---|---|---|
| omrin | aplati | aplatis |
| femrin padrî | aplateye | aplateyes |
| femrin padvant | aplateye | aplateyès |
aplati omrin (come addjectif djondrece, metou padvant u padrî l’ no)
- divnou plat.
- Li tere est aplateye a ses deus bouts. — Motî Forir (fråze rifondowe).
- nén long et lådje (tot djåzant do nez).
- Les negues ont cåzu tertos l' nez aplati. — Motî Pirsoul (fråze rifondowe).
Sinonimeye
[candjî]Ortografeyes
[candjî]Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
E rfondou walon :
Ratournaedjes
[candjî]divnou djaene
Francès : aplati (fr)
Sustantif
[candjî]| singulî | pluriyal |
|---|---|
| aplati | aplatis |
aplati omrin
- djinre di tåte ki l' meskene cût e minme tins ki ses pans.
- Ene fråze d’ egzimpe est co a radjouter.
Ratournaedjes
[candjî]djinre di tåte ki l' meskene cût e minme tins ki ses pans
Francès : tarte grossière que la ménagère cuit en même temps que ses pains avec la même pâte, du sucre et du beurre
Categoreyes :
- Mots do walon
- Walon
- Viebes do walon avou l' betchete a-
- Viebes do walon avou l' cawete -i acawêye a èn addjectif
- Mots do walon di troes pîs
- Viebes do walon
- Viebes do walon ki s' codjowèt come prusti
- Motlî do walon pol coujhnåjhe
- Mots do walon avou des ratourneures
- Pårticipes erireces do walon
- Mots nén candjåves do walon
- Viebes do walon ki l' pårticipe erirece est parey ki l' infinitif
- Codjowas do walon
- Dobès rfondowes di codjowaedje do walon
- Codjowas do cåzant d' l' Indicatif Prezintrece do walon
- Codjowas d' l' atôtchî do Cmandeu do walon
- Codjowas do cåzant di l' Indicatif Prezintrece do walon
- Addjectifs do walon
- Addjectifs ås cénk cognes ortografikes
- Addjectifs do walon metous padvant ou padrî
- Sustantifs do walon