clatchî

Èn årtike di Wiccionaire.
(Redjiblé di clatcheuse)
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Mot-brut «clatch» avou l’ cawete di codjowaedje «  » des viebes.

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) clatche
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) clatchîz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) clatchans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) clatchnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) clatchrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) clatchive
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) clatche
pårt. erirece (dj’ a, vos av) clatchî
Ôtes codjowaedjes come waitî

clatchî

  1. (v. å coplemint) fé rescontrer avou foice (deus sacwès), avou on grand brut.
    • Vos poloz clatchî vo tiesse å meur Oubén l' mete sol blok, Vos estoz on bedot d' abatwer A. Gauditiaubois (fråze rifondowe).

dalaedje.gif

  1. mete, bouter.
    • Èm cuzene aveut bele air po mete el mape, arindjî les ptits fours, les biscûtes et les botayes di totes sôres; mi, dj' åreu clatchî tot çoula so l' tåve et i s' åreut disbrouyî J. Goffart (fråze rifondowe).
    On dit eto : peter.
    F. balancer, jeter, envoyer
  2. dire platezak.
    • Ele vos clatche tot çou k' ele pinse come ça vent, sins må sins rujhe C. Tombeur (fråze rifondowe).
    • No vice-prezidint èm clatche la sins façon K' on n' dit djamåy "prétins"; k' ça n' est nén do walon (J. Orban).
    On dit eto : låtchî.
    F. assener, déclarer, affirmer, prétendre.

II. [v.s.c.]

  1. taper tot fjhant on setch brut.
    • I sint clatchî des bafes, come ene plouve di gurzeas M. Renard (fråze rifondowe).
    • Li martchand clatchive dins vosse mwin chake côp k' i boutéve; al fén, i rmeteut pîce pa pîce (ramexhné pa J.J. Gaziaux). F. claquer, frapper.

clatchî dins ses mwins u clatchî des mwins taper ses deus mwins ene siconte l' ôte, po mostrer s' binåjhté. Gn a des cis k' ont des tchalons e leus mwins télmint k' i clatchnut ddins (B. Dechamp). El såle a clatchî des mwins. On dit eto: aplodi, bravourer. F. applaudir, acclamer, ovationner.

  1. fé on setch et foirt brut.
    • Tos les vårlets fijhént clatchî leus escoreyes M. Renard (fråze rifondowe).
    • La k' on côp d' fizik di tos les diåles a clatchî el påjhirté des teres É. Gilliard (fråze rifondowe).
    • Ene brike clatche dins l' viole; Faleut vey cori les feyes (tchanté pa B. Dechamps (fråze rifondowe).
    • Vos è sovnoz, des banires et des drapeas ki clatchént (W. Bal);
    On dit eto : chlaker.
    F. claquer, retentir.

III. si clatchî [v.pr.]

  1. si clatchî a rire : rire tot d' on côp, bén foirt.
    On dit eto : si peter a rire.

Ratourneures[candjî]

  1. clatchî l' ouxh : riclôre l'ouxh.
    F. fermer, refermer.

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Ratournaedjes[candjî]

F. taper, cogner