kitoirtchî

Èn årtike di Wiccionaire.
Aller à la navigation Aller à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Alofômes di k(i)- / co-
Plinne cogne Lidje-Årdene
(betchete sipotchåve)
Cogne Nameur-Tchålerwè
(betchete nén spotchåve)
Sipotcheye cogne Lidje-Årdene
kitoirtchî cotoirtchî ctoirtchî

Etimolodjeye[candjî]

Do viebe «toirtchî» avou l’ betchete « ki- » des viebes.

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) k(i)toitche / k(i)toirtcheye
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) k(i)toirtchîz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) k(i)toirtchans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) k(i)toitchnut / k(i)toirtcheynut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) k(i)toitchrè / k(i)toirtcheyrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) k(i)toirtchive
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) k(i)toitche / k(i)toirtcheye
pårt. erirece (dj’ a, vos av) k(i)toirtchî
Ôtes codjowaedjes come toirtchî

kitoirtchî

  1. (v. å coplemint) toirtchî a sacwants toûs.
    • Li banslî kitoirtcheye ses oizires.
    • I fåt ctoirtchî sacwants fis po fé ene coide.
    • Li båre esteut tote kitoirtcheye Motî d’ Bastogne (fråze rifondowe).
  2. (v. å coplemint) si rployî so lu-minme, po ene plake di metå.
  3. (v. å coplemint) (imådjreçmint) fé on laid scrijhaedje, ene laide ouve årtistike.
    • Pocwè so ene macsådêye idêye kitoirtchî des vers pitiveus ? M. Lejeune (fråze rifondowe).
  4. (viebe å prono) : Miniauge.gifLoukîz a : « s’ kitoirtchî ». Miniauge.gifLoukîz a : «si kitoirtchî»

Sinonimeye[candjî]

  1. (riployî so lu-minme) : kiployî

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : R13

Ratournaedjes[candjî]

toirtchî sacwants toûs

Pårticipe erirece[candjî]

singulî pluriyal
omrin kitoirtchî kitoirtchîs
femrin kitoirtcheye kitoirtcheyes

kitoirtchî o.

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "kitoirtchî", ki pout esse eployî come addjectif et come sustantif.

Addjectif[candjî]

singulî pluriyal
omrin kitoirtchî kitoirtchîs
femrin padrî kitoirtcheye kitoirtcheyes
femrin padvant kitoirtcheye kitoirtcheyès

kitoirtchî o. (come addjectif djondrece, metou padvant u padrî l’ no)

  1. toirdou po ene djin.
    • Li pôvre ome est ctoirtchî (tot) Motî Forir (fråze rifondowe).

Ratournaedjes[candjî]

toirdou po ene djin