laetche

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Wikipedia-logo-en.png Racsegnes eciclopedikes
po tos les sinses
do mot «laetche»

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje gayel «lacu», lu-minme rimontant a on bodje induropeyin * lakʷ- (potea, basse, laetche); racuzinåve avou l' irlandès «loch» (minme sinse), li burton «lag» (basse), li latén «lacus» (wé, rezieve d' aiwe).

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
laetche laetches

laetche f.

  1. potea d' aiwe.
    • E passant so li tchmin d' halaedje Tot e face do pôrt do Grognon Dji vou po-z ascoxhî ene laetche Come ene casse, dji vos fwai on rbond (J. Colson).
  2. aiwe fondowe e mitan d' ene plake di glaece.
  3. sitindêye di teres metowes dins on fond, et sovint enaiwêye, ôtrumint ki sieve di crås pasturaedje.
    • E bwès et so les trîxhes, ås tchamps come el laetche, Tot rprindeut vigueur amon les Ådneus (L. Lagauche)
  4. (pa stindaedje do sinse) corote di plonk, di keuve, di panes po saiwer ci fond la.
  5. sitindêye di cropante aiwe
    1. waire etertinowe, et nén foirt grande.
    2. bén etertinowe, po mete des pexhons.
      • Djus d’ la, li ri a fwait on wé, a môde di laetche, ki c’ est deus grandès basses (…) Å passer divant l' pitite eglijhe di bos ki c' est l' tchapele do Trî d' Håyes, les deus omes fwaiynut ahote et (…) rwaitî après les laetches (di Lavervå) (G. & N. Staelens-Sfasie dins "Gabriyel et Gabriyel"). (p. 230)
    3. foirt grande skepieye naturelmint ou metowe dirî ene astantche.
    4. di tolminme kéne grandeur.

Ratourneures[candjî]

  1. >> Li laetche des Tchåtroûs : no d' ene plaece di Djoupeye (ezès prés d' Drwexhe).

Parintaedje[candjî]

laetchî

Sinonimeye[candjî]

  • (potea d' aiwe) : Miniauge.gifLoukîz a : potea
  • (tchamp metou dins on fond, et sovint enaiwé) : nowe
  • (sitindêye di cropante aiwe di tolminme ké grandeur) : cropante aiwe, aiwe ki doime
  • (pitite sitindêye di cropante aiwe, waire etertinowe) : basse
  • (emîtrinne sitindêye di cropante aiwe bén etertinowe) : vevî, etan
  • (grande sitindêye di cropante aiwe) : astantchêye, lak

Sipårdaedje do mot dins les pårlers coinreces[candjî]

w. do Levant, w. do Mitan

Omofoneye possibe[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Divant 1900 :
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : R13

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l’ mot « laetche », riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l’ rahouca do motî el djivêye.

Ratournaedjes[candjî]

± sitindêye di teres metowes dins on fond, et sovint enaiwêyes
± sitindêye di cropante aiwe di tolminme ké grandeur
± pitite sitindêye di cropante aiwe waire etertinowe Miniauge.gifLoukîz a : basse
± emîtrinne sitindêye di cropante aiwe bén etertinowe, sovint avou des pexhons Miniauge.gifLoukîz a : vevî
± grande sitindêye di cropante aiwe