raecene

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje latén « radix » («raecinêye, soûmint, sourdant»), avou l’ cawete « -ene » (dedja dispu li tårdou latén radicῑna, raecinêye).

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
raecene raecenes

raecene o. f.

  1. (mot d’ botanike) pårteye del plante k' est dins tere.
    • Tant ki l' diloujhe n' råyrè nén l' raecene ki l' loye al tere, i n' mourrè måy, minme s' i ploye li screne. L. Lagauche (fråze rifondowe).
  2. (pa stindaedje do sinse) (verdeure) sôre di verdeure, avou ene grosse rodje raecinêye, e sincieus latén : Dauca carota.
    • Vinoz sint Nicolai, nos apoirter des naizreyes (…) I n årè sol tåve (…) des raecenes ki vos dinroz a vost ågne J.-P. Vervier (fråze rifondowe).
  3. (mot d’ antomeye) pårteye d' on dint, d' on tchvea, d' on poy, d' ene ongue, k' est dins l' tchå.
  4. (imådjreçmint) sourdant d' on sintimint, d' on må, d' èn adjinçmint d' evenmints.
    • Cwand l' raecene di l' amour est dins l' tiesse, on n' såreut aler disconte. M. Colombin (fråze rifondowe).
  5. (mot d’ matematikes) raecene matematike:
    a) valixhance pol kéne ene fonccion matematike dene zero
    b) nombe trové a pårti d' èn ôte, ki l' deujhinme est ene pouxhande do prumî.
    • Troes c' est l' raecene (cwårêye) di nouv.
    • Deus c' est l' raecene cubike di ût.
  6. (mot d’ éndjolike) tiesse d' on coxhlaedje di ridants, d' elemints aloyîs.
  7. (mot d’ linwincieus) sitok d' on mot, k' a-st on sinse et a pårti do kék on pout ahiver des noveas mots avou des sinses derivés.

Ratourneures[candjî]

  1. al Sinte-Catrene, tot bwès prind raecene

Parintaedje[candjî]

raecinêye, raecinete

Mots d’ aplacaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Sipårdaedje do mot[candjî]

  • (pårteye del plante k' est dins tere) : totavå såf Årdene, Fåmene et Condroz levantreces; sacwants ponts sol payis d' Lidje; Miniauge.gifLoukîz a : mape PALW 1, 10.
  • (carote) : w. do Levant, Basse Årdene

Ratournaedjes[candjî]

± pårteye del plante k' est dins tere Miniauge.gifLoukîz a : raecinêye
± Dauca carota Miniauge.gifLoukîz a : carote

Waitîz eto[candjî]