rapwairi

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Viebe[candjî]

Bodje coinrece paîs (påye), (avou diftongaedje del piceure «pwinmwin») (tchuze d’ ene sorwalonde come rifondowe), avou l' betchete «ra-», avou l’ cawete di codjowaedje « -i »

dalaedje.gif

rapwairi (4inme troke) (codjowaedje)

I. si rapwairi [v.pr.]

  1. si rpoizer a l' ombrire, cwand i fwait foirt tchôd, cwand on-z a bén bouté et k' on sowe des gotes.
    • Ni vos rapwairixhoz nén trop so l' ouxh, ca l' bijhe si leve (A. Lurquin).
    Loukîz a : rishofler, si rischaper.
    F. se rafraîchir, reprendre haleine.
  2. ridivni pus frisse, tot djåzant do tins, cwand i fwait foirt tchôd.
    F. se rafraîchir, se refroidir, fraîchir.
  3. si rapåjhter.
    • Il a bén falou tot po k' ele ri rapwairixhe.
    F. se calmer, s'apaiser, se remettre de ses émotions, reprendre ses esprits.
  4. ramoli, tot djåzant del tchå.
    • I fåt ratinde deus djoûs po kel pourcea rapwairixhe.
    F. amollir, mollir, attendrir.

II. [v.c.]

  1. rafrister l' tchôde air, e l' esté, tot djzant d' on frisse vint.
    • Gn a vnou on ptit poy d' air del mer, k' a rapwairi l' waernu.
    F. rafraîchir.
  2. (mot d' mônî) rafroedi (li farene) cwand ele rexhe del boultreye.
    F. refroidir.
  3. rapåjhî.
    • Li mere a waitî d' el rapwairi come elle a seu. L. Mahin.
    • Sôdårds, rapwairixhoz tos ls efants pa ene ledjire caresse. C. Thonet (fråze rifondowe).
    F. apaiser, tranquiliser.

Parintaedje[candjî]

rapwairixhaedje, rapwairixhmint

Omofoneye possibe[candjî]

  • rapairi (ricnoxhe li plaece di, fr. repérer)
  • rapwairyî (rimete des sacwès a pwaires)

Pårticipe erirece[candjî]

rapwairi o.

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "rapwairi", ki pout esse eployî come addjectif et come sustantif.

rapwairi, rapwaireye [addj., purade padvant]

  1. ripoizé (êye), dishodé (êye).
    • Dji so-st ene miete rapwairi; dji va rprinde mes usteyes et m' bezogne (A. Lurquin).
    • Asteure ki dj' so rapwairi, dji m' riboute a l' ovraedje. Motî Pirsoul (fråze rifondowe).
    F. reposé.
  2. rapåjhi (eye).
    F. calmé, apaisé, tranquilisé.

Codjowa[candjî]

Dobès rfondowes
rapwairi Equals sign.svg rapwairixhe
Do viebe «rapwairi»
  1. indicatif prezintrece, prumire djin do singulî
  2. kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, fôme camaerådrece