ratchitchî

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Bodje «tchitche» (souwêye peme), avou l' betchete «ra-», avou l’ cawete di codjowaedje «  » des viebes

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) ratchitche
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) ratchitchîz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) ratchitchans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) ratchitchnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) ratchitchrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) ratchitchive
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) ratchitche
pårt. erirece (dj’ a, vos av) ratchitchî
Ôtes codjowaedjes come waitî

ratchitchî

  1. (v. sins coplemint) divni pus ptit et setch et pleuti po des fruts.
    1. (pa stindaedje do sinse) divni pus ptit et vî po des djins.
  2. ((viebe å prono) : Miniauge.gifLoukîz a : « si ratchitchî ».) si pleuti tot s' rastroetixhant.

Parintaedje[candjî]

(minme sourdant etimolodjike)

Sinonimeye[candjî]

si ratchitchter, si racrapoter, si racassî

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
  • ratchitchî : FR13 a "recroqueviller" & a "ride"
Li mot n’ est nén dins : R13

Ratournaedjes[candjî]

Pårticipe erirece[candjî]

ratchitchî o.

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "ratchitchî", ki pout esse eployî come addjectif et come sustantif.

Addjectif[candjî]

singulî pluriyal
omrin ratchitchî ratchitchîs
femrin padrî ratchitcheye ratchitcheyes
femrin padvant ratchitcheye ratchitcheyès

ratchitchî o.

  1. tot souwé, tot raptiti, tot djåzant d' on frut, ou d' ene ôte sacwè.
    • Ene peme tote ratchitcheye.
    • Å matén, li crinme do laecea est tote ratchitcheye.
  2. avou toplin des pleus tot cåzant del pea d' ene djin.
    • On vî ome k' a s' vizaedje tot ratchitchî. Motî d’ Cînè (fråze rifondowe).
    • On n' est nén vî pask' on a bråmint d' l' ådje, mins on-z est vî pask' on-z est ratchitchî (Xavier Bodart)
    • Des ratchitcheyès sasseures ! To les tchôcreus åjheymint, ene et l' ôte, dins ene banse al paye. A. Laloux (fråze rifondowe).
    • Crawieus åbes (...), Vs estoz les viyès djins di l' Årdene tot raetchîs, Avou leu crawieuse schene, leu cur mo ratchitchî. L. Mahin.
    • On vént å monde, troes cwårt do tins E breyant; on tchoûle et on tchoûle; El vizaedje ratchitchî, on groûle; Come s' on n' sereut djamåy contin
    • ("Malton", El Bourdon l° 1, setimbe 1949, p. 5.)

Sinonimeye[candjî]

Ratournaedjes[candjî]

± tot souwé et raptiti
± avou toplin des pleus tot cåzant del pea d' ene djin

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
omrin ratchitchî ratchitchîs
femrin ratchitcheye ratchitcheyes

ratchitchî o.

  1. pitit vî ome.
    • C' est les pinsêyes d' on ratchitchî. Motî Pirsoul (fråze rifondowe).