resse

Èn årtike di Wiccionaire.
(Redjiblé di respleuse)
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye 1[candjî]

Do viebe «esse», avou l’ betchete « ri- » des viebes.

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) risso / rso
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) restoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) restans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) sont
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) risserè / rserè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) resteu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) rissoeye / rsoeye
pårt. erirece (dj’ a, vos av) ristî / ristou

resse

  1. (v. sins coplemint) esse (ene sadju), dabôrd k' on n' î esteut pus.
  2. (v. sins coplemint) esse d' ene façon ki n' esteut pus.
    • Gn a k' a clawer troes clås, et vosse dresse risserè d' accion.
  3. (v. sins coplemint) esse co on côp.
    • Ciddé, ci rest co l' setchresse; et dire ki vozôtes, vs avoz del plouve a rvinde.
    • Li måjhone Fraziye rest co sol gazete.
  4. (aidant viebe) po fé l' vwès passive.
    • I sôrtixheut d' esse codåné a 20 ans d' prijhon et c' esteut po resse codåné å l' ospitå. C. Denis (fråze rifondowe).

Ratourneures[candjî]

>>  resse so pî : esse rifwait après ene maladeye. F. être rétabli.

Ratournaedjes[candjî]

  1. F. être de nouveau.
  2. F. reparaître.

Etimolodjeye 2[candjî]

S’ i gn åreut ene sakî ki sepreut cwè å dfwait di l’ etimolodjeye di « resse », el pout stitchî vaici.

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
resse resses

resse o.

  1. restant.

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Divant 1900 :
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Ratournaedjes[candjî]

resse

Etimolodjeye 3[candjî]

Tayon-bodje almand « respel » (minme sinse).

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
resse resses

resse o. u f.

  1. pitit longou tchena.
    • Mi resse acrotcheye å ployant di m’ bresse, dji codeu ås åbussons al vole, sins rlever m’ tiesse. L. Hendschel.
  2. çou k’ gn a dins ç’ pitit tchena la.
  3. bîce (banse ås efants).
  4. pingne ås frambåjhes.

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Ratournaedjes[candjî]

pitit longou tchena
banse ås efants

Omofoneye possibe[candjî]

  • avou respe : rasse (virêye, taeye di bwès)
  • avou resse raece (rèce = sôre di djins, di biesses, di plantes)