tchôde
Apparence
Prononçaedje
[candjî]- AFE :
- diferins prononçaedjes :
- /t͡ʃõːt/ /t͡ʃoːt/ /t͡ʃuːt/ (betchfessî ô)
- (pa picårdijhaedje) /koːt/
- diferins prononçaedjes :
- Ricepeures : nén rcepåve
Addjectif
[candjî]| singulî | pluriyal | |
|---|---|---|
| omrin | tchôd | tchôds |
| femrin padrî | tchôde | tchôdes |
| femrin padvant | tchôde | tchôdès |
tchôde femrin (come addjecif djondrece, todi metou padvant l’ no)
- femrin singulî di : « tchôd ».
Sustantif
[candjî]| singulî | pluriyal |
|---|---|
| tchôde | tchôdes |
tchôde femrin
- (foidjreye) livea di tcholeur k' on dene å metå pol travayî.
- Prinde ene tchôde. — Motî Haust (fråze rifondowe).
- (foidjreye) ovraedje ki fwait l' foirdjeu sins l' tchåfer on deujhinme côp.
- Cisse pîce la, on l' fwait a ene seule tchôde. — Motî Haust (fråze rifondowe).
- Djel voe co toprès di s' fornea
Ritourner l' fier divant k' i n' sôde,
Et froter l' plat di s' gros mårtea
Sol fåjhin, sogne do manker ene tchôde. — Jean Dessard, D'ine cohe so l'aute, 1939, p.68, Rimimbrance : Noyé l’ sèrwî (1920) (fråze rifondowe).
Ortografeyes
[candjî]Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
E rfondou walon :
Ratournaedjes
[candjî]livea di tcholeur k' on dene å metå pol travayî
Francès : degré de chaleur qu'on donne au métal pour le façonner
ovraedje ki fwait l' foirdjeu sins l' tchåfer on deujhinme côp
Francès : ouvrage que fait le forgeron sans le chauffer une deuxième fois