take

Walon

Cial, n a des racsegnes eciclopedikes so les takes

Etimolodjeye 1

Riwalnijhî calcaedje di l’ almand : "Tak" (minme sinse) cité dins l' FEW 17, 298a.

Prononçaedje

• AFE :
  • /tak/ (minme prononçaedje pattavå)

Sustantif

singulî	pluriyal
take	takes

Ene take sucultêye e 1777

take f.

1. grosse plake di scroufier, sovint avou des dessins scultés dsu, metowe dresseye dins on trô do meur di l' aisse dins les måjhones walones did dinltins, et insi ki tchåféve li bele plaece, avou.

   Dins les anêyes 1960, les vîwarîs ricwerént les takes, ki les djins vindént pacô po ene crosse di pwin.

2. grosse plake metowe so l' plantchî d' l' aisse.

   Si vs avoz froed vos pîs, metez les sol take (Motî da Forir).

3. (mot d' houyeu) divant k' i gn åye des rays ezès fosses, tchaekene des grossès plakes fijhant on plantchî wice ki les berlinnes rôlént.
4. tote grosse plake di fier et d' fonte, aprume les cenes ki siervèt d' covra.

   Pwis on s' ritrova so l' aite, divant l' tombe del famile. La, li fossî nos ratindéve. Il aveut ddja rsaetchî les grossès takes di croufier leyant å lådje li grande gueuye do cåvô (J.P. Dumont).

   Dj' elzès voeyeu ki sôdént les takes å chalumo, po fé les meurs do depot d' petrole.

   Li take del citere (Motî do Coûtchant walon).

Parintaedje

• tacaedje
• tacot (!!! a-z aveuri)
• tacon
• taket

Ratourneures

1. (di måjhon)
   1. >> tchambe di take; u: >> tchambe al take : bele plaece.
   2. >> Cwareme el take ! Cwareme el take ! : Criyaedje des efants k' alént poirter l' benite aiwe dins les måjhons, et k' on n' lezî dnéve pont d' dringuele.
2. (di fosse)
   1. >> plat d' takes; u: >> pavé d' takes; u: >> plantchî d' takes : tacaedje.

      Dinltins, gn aveut des plantchîs d' takes ki la wice ki les berlinnes si dvént schåyî (candjî d' voye).

   2. >> take e cour : take cåvlêye å mitan, come on cour.

Ortografeyes

Divant l' sistinme Feller

• tak : E203
• tack : E212

E sistinme Feller

• take : S0, E1, E212, O0
• taque : O0

E rfondou walon

• take : R9, R11

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l' mot "take", riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l' rahouca do motî el djivêye. Mins l' mot n' est nén todi dins : R13

Ratournaedjes

Almand: Tak Francès: taque; tchambe al take : salon; (industreye) blindage métallique.

Lorin gåmès: taque

Etimolodjeye 2

Riwalnijhî calcaedje do francès : "taxe" (minme sinse) (avou disploctaedje des trokes di cossounes å coron)

Prononçaedje

• AFE :
  • Prononçaedjes : /taks/ /tak/
  • Prononçaedje zero-cnoxheu : /tak/

Sustantif

singulî	pluriyal
take	takes

take f.

1. cwårs payîs a l' estat, po l' fé tourner.

   Li take do pan, del tchå (Motî da Forir).

   Fåt bén payî s' take po ki l' siervice si fwaiye (Motî da Forir).

   Il a stî rclamer po s' take (Motî da Forir).

   Gn è ra ene novele take (Motî da Forir).

   Di ç' tins la, po payî l' take del vweteure, el faleut pezer (A. Moch).

   Li dit Djan Colas Douni årè l' tiesse côpêye a raeze des spales, a cwè nos l' codånans al confiscåcion d' tos ses meubes et imeubes å profit di si Ecselance Dame d' Ascote do Ban di Viyance, les dits frais del porshûte disdûts a nosse take (Vîs papîs, ratournés pa Ernest Benoit).

Ratourneures

>> Take sol Valeur Radjoutêye : sôre di take nén direke, la k' l' estat prind on porcintaedje sol valeur int li pris k' on-z a atchté, et l' ci k' on-z a vindou ene martchandijhe.

Parintaedje

• tacser
• tacsåcion
• tacsaedje

Sinonimeye

• taeye
• contribucions
• tacsåcion
• tacsaedje
• droets

Ortografeyes

Divant l' sistinme Feller

• tak : E203

E sistinme Feller

• take : O4F, E1F a "taxe"
• takse : S0
• taxe : O4F a "taxe"

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l' mot "take", riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l' rahouca do motî el djivêye.

Ratournaedjes

Arabe: ضريبة = Dariba Arabe marokin: ضريبة Modele:ral 0ariba Francès: taxe, impôt

Inglès: taxe Neyerlandès: belasting

Sourdants

• S0 a "careme", "take", "tacse"
• E203 a "tak"