don

Ådvins

1 Walon
- 1.1 Etimolodjeye 1
- 1.2 Etimolodjeye 2
  - 1.2.1 Sustantif
    - 1.2.1.1 Sinonimeye
  - 1.2.2 Ratournaedjes
2 Francès
- 2.1 Sustantif

Walon

Etimolodjeye 1

Tayon-bodje latén "tum" (adon, ça fwait ki).

Prononçaedje

AFE :
- Prononçaedjes : /dɔ̃/ /dɔ/ /dã/
- Prononçaedje zero-cnoxheu : /dɔ̃/

Adviebe

(dins èn arinnoe) po côper l' fråze ey arinner li ci (cene) k' on cåze avou.
1. po lyi dmander d' responde.
  
  Vos nel frîz nén, don, vos !
  
  (tot djåzant d' on calin) Mins kî çk' a tchî on stron parey et ki n' l' a nén rascovrou, don ? (J. Lahaye).
  
  Ti sais bén comint çki ça va, don! Po cmincî, c' est totès fricassêyes di mouzons (L. Hendschel dins "So l' anuti").
2. po lyi dmander di s' rissovni.
  
  Savoz bén, don, ci sôre di djin la ki vlèt-z esse pus catolikes ki l' påpe (L. Mahin).
3. po lyi dmander d' constater.
  
  I nd aveut d' keure, don, lu, k' ele lyi racontaxhe so les diales et les nûtons, et les deus macrales Magrite et Zabele (L. Mahin).
  
  Mins, c' est nén possibe, don, Sint Pire (L. Baijot).
4. po dire k' on est d' acoird avou lu (leye).
  
  Bén awè, don, ki l' martchî des efants, et des grandès djins ossu, pout siervi d' djéndjole ås måhonteus (J. Lahaye).
replaece…
1. …on moumint nén defini, dins l' avni, dins l’ ratourneure : did ci a don, did ci don, disk' a don.
  
  Louwiza si doet rpoizer did ci don (F. Barry).
2. …on moumint nén defini, dins l' passé, dins l’ ratourneure : dispu don.
3. mostere ene plaece nén defineye, å lon, dins l’ ratourneure : inte ci et don.

Mots d' aplacaedje

edon, endon
adon, adon-pwis
did ci a don, did ci don, terchedon, disk' a don
donci donla
inte ci et don

Sinonimeye

(come arinnoe) ô, saiss, taiss, edon, endon
tolminme, cwand minme, alôrse, dabôrd

Fås amisse

li francès «donc», al tiesse di fråze, ni respond todi nén ås uzaedjes di "don" e walon. Mins on-z etind sovint, asteure, metou al tiesse d' ene fråze, li francijha «donk».