Sourdant:Motî Forir

Èn årtike di Wiccionaire.
(Redjiblé di Sourdant:MoFo)
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
[ candjî ]
Moti Forir.jpg
Dictionnaire liégeois-français
(Motî Forir)
Eplaidî 1866 (t. 1) et 1874 (t. 2)
Tos les mots di ci sourdant ci k' ont ddja stî rahoukîs sol Wiccionaire sont dins cisse categoreye cial.

Prezintaedje[candjî]

Li Motî da Forir sieve di sourdant å Wiccionaire pa :

  • les mots k' il a rashonné, k' î sont scrîts dins ene ortografeye da sinne.
  • les fråzes k' i dene come egzimpe.

Ortografeye[candjî]

L' oteur pinse k' on sene sicrît doet tofer aveur on son; do côp li scrijhaedje est foirt fonetike:

  1. Pont d' marke do pluriyal (såf po les loyeures):
    • inn îmâche, dè-z-îmâche ; inn manîre, lè manîre
      ene imådje, des imådjes ; ene manire, les manires
  2. Les infinitifs del prumire troke (-er) sont scrîts (dj' ô bén, pont d' diferinciaedje å scrijhaedje etur l' infinitif eyet l' pårticipe erirece; parey come les cis del 2inme/3inme/4inme trokes)
    • ni savu koi îmâginé ; inn sakoi d'îmâginé
      ni saveur cwè imådjiner ; ene sacwè d' imådjiné
  3. l' adurijhaedje des cossounes al fén est cåzu todi scrît:
    • avou : ovrech (ovraedje), printt (prinde), harink, onk (haringue, ongue)
    • sins : âb, vignôb (åbe, vignobe)

Mins nerén, si l' mot shuvant kimince avou ene doûce cossoune, i screye li fén avou l' doûce cossoune eto:

  • ovrech sognî, ovreg di min
    ovraedje sognî, ovraedje di mwin

Li son /k/ est cåzu tofer sicrît k; mins pa côps eto c (pa dvant a, o, u); pårticulirmint cwand l' son si rtrove sacwants côps dins l' mot:

  • cok (et nén kok)

Les cossounes ki sont normålmint moyales al fén des mots sont scrîtes ridoblêyes po motrer k' ele si dvèt prononcî:

  • ôtt choi, anbulanss
    ôte tchoi, ambulance

Pol dispårti del naziåle, li shûte voyale + /n/ est scrît avou on dobe "n";

  • C’ess-t-inn sakoi d’îmâginé
    C' est ene sacwè d' imådjiné

Pont d' croles po les spotchêyès voyales des mots (come e rfondou):

  • li rnâ, ji rlé, ti rvin
    li rnåd, dji rlé, ti rvins

Les letes di beloyance sont scrites avou des loyeures des deus costés; sicrîtes eto po les cenes ki s' trovèt moyales dins les mots (la ki l' oteur ni les screye nén)

  • lè-z-om, lè feum è l'-z-èfan ; c'ess-t-inn sakoi
    les omes, les femes et ls efants ; c' est ene sacwè

Li yod di beloyance pa dvant les mots cminçant pa ene voyale (cwand i shuvèt èn årtike, prono, evnd. ki finixhe pa "i") est scrît, aclapé å mot, eyer l' mot di dvant est noté avou ene crole. (c' est nén seur si l' prononçaedje esteut /ij/ ou /j/)

  • a s'iîmâche, m'ièkriteur
    a si imådje, mi ecriteure

Cwand deus spotchés årtikes si shuvèt, po n' nén aveur trop di croles, li prumire n' est nén scrîte, et ene loyeure eployeye al plaece:

  • li min d-l'èfan ; i fât k-l'om ...
    li mwin d' l' efant ; i fåt k' l' ome ...

Les sons /ê/, /é:/ sont å pus sovint scrits "ai"; eyet /wè/, /wé/ l' pus sovint "oi":

  • Haif, hamai, apoiss, akmoitt, anchoi
    Heve, xhamea, apoisse, acmoide, anchwè

Croejhete[candjî]

Pont d' moyalès markes do pluriyal:

    • inn îmâche, dè-z-îmâche ; inn manîre, lè manîre ; inn laitt gin, lè vèiè gin
      ene imådje, des imådjes ; ene manire, les manires; ene laide djin, les viyès djins