cherbiner

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Bodje francike «skrepan» (greter, screper)[1].

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) cherbene
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) cherbinez
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) cherbinans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) cherbinnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) cherbinrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) cherbinéve
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) cherbene
pårt. erirece (dj’ a, vos av) cherbiné
Ôtes codjowaedjes come copiner

cherbiner

  1. (v. sins coplemint) grawyî.
    • Cwè av' a cherbiner dins l' feu !
    • I fåt todi k' i cherbene e li stouve avou l' graweye. Motî Gilliard (fråze rifondowe).
  2. (v. sins coplemint) greter al tere (tot djåzant d' ene biesse).
    • Li poye cherbene dins l’ansinî.
    • Les poyes cherbinèt dins l' tere. Motî d’ Bastogne (fråze rifondowe).
    • I cherbinèt a s' distchåssî les doets.
    • Nosse tchivå a l' tins lon; waite coume i cherbine.
    • Li vatche est assawêye : ele cherbene po-z aler pus lon.
    • Li torea cmince a s' côrcyî: i cherbene.
  3. (v. sins coplemint) råyî del yebe, des plantes avou ses mwins.
    • Louke come i cherbene ås cécoreyes !
  4. (v. sins coplemint) tchipoter a tot, naxhî pattavå.
    • Cwè çki t' cherbenes la ?
    • Gn av' on tchén ki cherbinéve vaila.
    • I vént cherbiner dins mes afwaires. (ramexhné pa J.M. Pierret)
    • Mi, dji voyaedje dins tot l' payis Et dj' cherbene dins tos les cortis (dit-st ele li gréve al cavale). (P. Otjacques)
  5. (v. sins coplemint) bodjî toltins
    • Arestêye di cherbiner !
  6. (v. sins coplemint) bouter foirt.
    • I pout bén cherbiner s' i vout aveur tot fwait.
    • I fåt bén cherbiner po viker. (ramexhné pa J.M. Pierret)
    • Les mwaisses s' amuzént a Brussele et les mandayes cherbinént dins les beurs, les fosses et les cårires. L. Mahin.
  7. (v. sins coplemint) passer s' tins a rén.
    Loukîz a : balziner, holer.
  8. (v. å coplemint) pesteler ene dinrêye.
    • Vla on grin k' est tot cherbiné.
    F. fouler, piétiner..
  9. (v. å coplemint) haper ene sacwè a (ene djin); emantchî (ene sakî).
    • Dji m' a leyî cherbiner di ç' pindârd la. Motî Forir (fråze rifondowe).
  10. (v. å coplemint) discramyî del linne.

Parintaedje[candjî]

Mots vijhéns[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Divant 1900 :
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : E34, E167, E200, E212, E213, C57

Ratournaedjes[candjî]

± grawyî
± greter al tere
  • Flag of France.svg Francès : gratter le sol
± råyî del yebe, des plantes avou ses mwins
± tchipoter a tot, naxhî pattavå
± bodjî toltins
± bouter foirt
± passer s' tins a rén
± pesteler ene dinrêye
± haper ene sacwè a ene djin ; emantchî ene sakî
± discramyî del linne


Sourdants[candjî]

  1. sorlon J. Haust. Li disfondowe "kerpiner", c' est dandjreus on picårdijha, on mot råle, kécfeye d' on clicotî do Hinnôt, noté pa Grandgagnage ("fouiller avec un crochet comme font les chiffonniers"), et rcopyî onk après l' ôte pa Forir, Haust et Stasse. I n' est rprins pa nou diccionaire "indepindant" do payis d' Lidje (E34, E167, E200, E212, E213). Mins, a cåze di cisse fôme la "kerpiner", l' etimolodjeye fourit foirt dispitêye. Loukîz l' teze da J.M. Pierret, "La Maison rurale" p. 274-275, u l' racourti dins l' Motî d’ Bastogne (fråze rifondowe). a "cherbiner".