digré

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

bodje gré, betchete d(i)-.

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
digré digrés

digré / dgré o.

  1. tchaeke boûsson (schalon) d' ene schåle di mzuraedje.
    • Po l' definixha d' on dgré, l' idêye di "schåle" est impôrtante; les metes ou les amperes, metant, c' est nén des dgrés ca i gn a nén ene schåle, c' est des unités "peures", absolowes; les dgrés, ça n' dipind nén d' unités fizikes mins d' ene schåle: on prind deus mzeures, on fwait ostant di ptitès royes inte les deus, et on dit k' inte deus markes, c' est on dgré (P. Sarachaga). rl a: gré, egré.
  2. copurade po li mzuraedje:
    • a) des timperateures: on dgré Celcius, c' est l' pårtixha e cint d' ene schåle fwaite inte li timperateure di l' aiwe k' edjale, et li cene di l' aiwe ki boût.
    • Po-z aveur do crustal, i fåt 61 åcint d' såvion et 25 åcint d' plonk et des ôtès tchimicreyes, et ci maxhåd la tchåfer a 1400 dgrés sins låtchî sacwants djoûs å long (C. Massaux).
    • b) des angues: on dgré d' angue, c' est l' pårtixha e 360 d' on ceke.
    • L' aiwe boût a kibén di dgrés, ô ?:: A nonante digrés:: Neni c' est l' angue di scwere ki boût a nonante digrés (W. Leroy).
    • c) des tronnaedjes di tere (digrés Richter, di 1 a 9).
    • d) del foice do vint (digrés Beaufort, di 0 a 12).
    • e) des broûleures (di 1 a 5), evnd.
  3. (imådjreçmint) foice d' on sintimint, u d' ôtès afwaires, tot dnant l' idêye k' i gn a-st ene schåle di valixhance.
    • Dins l' moråle des fåves, gn a sovint troes dgrés di coprindmint (F. Nyns).

>> adviebe di dgré : adviebe ki mostere li foice d' ene accion: bråmint, waire, assez, pus, dipus, ostant, trop, ditrop, pô, pôk.

    • Les adviebes di dgré si polèt eployî come pronos (L. Hendschel).