cråne
Çoucial, c' est ene pådje d' omonimeye walone, ki rashonne sacwants mots walons avou l' minme ortografeye, mins di diferinnès etimolodjeyes.
Ådvins |
Walon
Etimolodjeye 1
Riwalnijhî calcaedje do flamind : "kraan" (minme sinse)
Sustantif
| singulî | pluriyal |
|---|---|
| cråne | crånes |
cråne o.
- oxheas do dzeu del tiesse. Il a l' cråne solide. Etimolodjeye: grek "kranion" (cråne del tiesse).
Etimolodjeye 2
Prononçaedje
- AFE :
- Prononçaedjes : /kʀɔːn/ /kʀoːn/ /kʀaːn/, /kʀãn/
- Prononçaedje zero-cnoxheu : /kʀɔːn/
Sustantif
| singulî | pluriyal |
|---|---|
| cråne | crånes |
cråne f.
- sôre di crombe taessale, avou ene broke k' on distoûne pu rserer, po prinde ene pitite cwantité d' likide d' on tonea.
- L' efant, rivnant del cåve, tot sbaré: - "Man, man, gn a... gn a..." Li mame, dismontêye: - "Tchante lu si t' nel sais dire !" L' efant, tot tchantant podbon: - "Gn a l' cråne (do tonea d' =bire) k' a låtchî !" (ramexhné pa L. Mahin).
- robinet (d' keuve) d' ene fontinne, del coujhene, d' ene canliete.
- (pus stroetmint) aiwî avou on robinet metowe dins les viyaedjes el prumire mitan do 20inme sieke, po raprotchî l' aiwe des djins, ki dvant, divént aler poujhî å lavoe u dins on batch.
- Les crånes ont stî rsaetcheyes evoye cwand on-z a metou l' aiwe dins totes les måjhons.
Ratourneures
- >> Al Cråne : no d' ene plaece di Nandrin.
Sinonimeye
Ortografeyes
|
Divant l' sistinme Feller
|
|
Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l' mot "cråne", riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l' rahouca do motî el djivêye.
Ratournaedjes
Etimolodjeye 3
Etimolodjeye: calcaedje avou rcandjaedje di sinse di l' addjectif F. "crâne" (hardi, franc).
Addjectif
| singulî | pluriyal | |
|---|---|---|
| omrin | cråne | crånes |
| femrin padrî | cråne | crånes |
| femrin padvant | cråne | crånès |
cråne (come epitete, todi metou pavant l' no)
1. bon, bon ådla. Vola do cråne peket. Å seur, ça, c' est des crånès fiesses Et k' i n' a nén ene feyaene a lzî rprotchî (J. Dufrane). On dit eto: clapant. F. excellent, fameux. >> cråne tins: bon tins. Cråne tins, dowai, enute ? F. propice, favorable. >> cråne idêye: boune idêye. Cråne idêye, la, di xhufler des årguedinnes, tot codant ås fenès ceréjhes (A. Laloux). Franwal: ahåyant po "génial". >> - "Comint k' c' esteut leu shijhe ?" - "C' esteut cråne !": response "djonne" po dire "bén, plaijhant"; Franwal: ahåyant po: "super". On dit eto: xhiltant, zûnant.
2. grandiveus, e. Ouy po fé l' cråne, les troes cwårts di nosse pitite patreye vos pårlèt franskiyon (J.J. Dehin).
