cwantes

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

dalaedje.gif

cwantes (divant cossoune) / cwantres (divant voyale avou sacwants mots)

I. [addj. di dimandaedje] (po saveur on nombe). Cwantres oûs est çk' elle a ponou ? Cwantes sont i ? Cwantes feyes î av' sitî ? Cwantes tchéns avoz vs ? Cwantes av' di tchvås ? Cwantes euros avoz pierdou ? Cwantres omes ki vs avoz dandjî ? Cwantes djins k' ont ddja vnou vôter so Etrernete po fote li govienmint l' panse å hôt ? Cwantres anêyes k' on pleut semer do swele dins les sårts ? Cwantes djoûs k' i leyént broûler l' moeye di fåde ? (L. Mahin). Fåt saveur cwantes doets ki l' cråxhoe a d' lård dissu s' dos (P.J. Dosimont). rl a: kibén, sacwant. F. combien de, au nombre de combien, en quel nombre.

  1. Vos cwantes estîz ? A cwantes ki dj' esténs ? Dj' esténs nos cwantes ? Leus cwantes estént i ? : ratourneure po dmander li nombe di djins, après nos, nozôtes, vos, vozôtes, leus, zels, zeles.
    • Elle estént leus dji n' sai cwantes (L. Remacle).
    F. à combien ?.
  2. Cwantres ans avoz ?, Cwantes årè dj' d' anêyes l' an ki vént ? : po dmander l' ådje.
    F. quel âge ?.
  3. Cwantres eures est i ? : po dmander l' eure.
    F. quelle heure ?.

II. [addj. d' esclamaedje]

  1. kibén di (po mostrer on grand nombe di djins, di sacwès).
    • I nos a dné cwantes côps, des côps d' mwin !
    • End a cwantes et cwantes k' ont passé par ci !
    • Cwantes feyes ki dj' l' a aidî !
    • Cwantes poennes k' on ramasse a-z aclever des efants !
    • Cwantes côps k' i vs fårè repeter di roister vos solés foû del tchambe ?
    • Cwantes côps vs el fårè-t i dire, po k' vos m' creyoxhe (J. Lahaye).
    rl a: kibén di.
    F. combien de, que de.
  2. (tot cåzant å rvier) kibén di (po mostrer li waire di djins, di sacwès).
    • Cwantes djins n a-t i ki s' endè sovnèt !
    • Cwantes end a-t i ki sont contins d' leu sôrt !
    F. combien peu.

III. cwante [o.n. todi singulî] cwantrinme. Li cwante k' elle a-st arivé å cross di Virton ? F. quantième.

  1. li cwante ki dj' estans ? Li cwante do moes estans dj' ? Li cwante k' on-z est enute ? : po dmander l' date.
    F. quel jour sommes-nous ?. rl a: kibén.

Disfondowes: cant', cwant', cwont' (divant cossoune), cantr, cwantr, cant-z, cwant-z (divant voyale, avou sacwants nos).

Parintaedje[candjî]

(minme sourdant etimolodjike)