forni
Apparence
Etimolodjeye 1
[candjî]Eprontaedje do francès « fournir », avou l’ cawete di codjowaedje « -i » des viebes.
Prononçaedje
[candjî]- AFE :
- diferins prononçaedjes : /fɔʀ.ˈnɪ/ /fõːʀ.ˈnɪ/ /fuʀ.ˈnɪ/ (oyon O.OU)
- prononçaedje zero-cnoxheu : /fɔʀ.ˈni/
- Ricepeures : for·ni
Viebe 1
[candjî]| Djin et tins | Codjowa |
|---|---|
| Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) | forni / fornixh |
| Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) | fornixhoz |
| Cåzants Ind. pr. (nos, ns) | fornixhans |
| Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) | fornixhnut |
| Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) | fornirè / fornixhrè |
| Cåzant D.I.E. (dji, dj’) | fornixheu |
| Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) | fornixhe |
| pårt. erirece (dj’ a, vos av) | forni |
| Ôtes codjowaedjes | come prusti |
- ahessî.
- I fåt k' l' ome fornixhe a s' feme tot çk' i lyi fåt. — Motî d’ Djivet (fråze rifondowe).
- I fornixh li pan a l' årmêye. — Motî Haust (fråze rifondowe).
- C' est vos ki fornixhrè nos ahesses di manaedje. — Toussaint Brahy, Li Manège Cokraimont (replaidaedje di 1892), 1888, sinne XXXI, p.170 (fråze rifondowe).
- Djans ! On s' ahesse come on pout,
Po rovyî tos les histous.
Et l' fjheu d' peket margoule,
Divant d' forni l' cåbartî
K' a s' toû ci-cial batijhe,
Divant di vzel fé goirdjî. — Louis Lagauche, Cåse d'on comichonaire, (1904), p.22 (fråze rifondowe).
Parintaedje
[candjî]Ortografeyes
[candjî]E rfondou walon :
= Ratournaedjes
[candjî]Pårticipe erirece
[candjî]forni (nén candjåve)
- Pårticipe erirece do viebe « forni ».
Codjowa
[candjî]| Dobès rfondowes | ||
|---|---|---|
| forni | fornixh |
- Do viebe «forni»
- indicatif prezintrece, prumire djin do singulî
- kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, fôme camaerådrece
Addjectif
[candjî]| singulî | pluriyal | |
|---|---|---|
| omrin | forni | fornis |
| femrin padrî | forneye | forneyes |
| femrin padvant | forneye | forneyès |
forni omrin (come addjectif djondrece, metou padvant u padrî l’ no)
- ahessî.
- Ene fråze d’ egzimpe est co a radjouter.
Ratournaedjes
[candjî]Etimolodjeye 2
[candjî]Bodje « for », avou l’ cawete « -i », lu-minme calcaedje do francès « fournil ».
Prononçaedje
[candjî]- AFE :
- diferins prononçaedjes : /fɔʀ.ˈnɪ/ /fuʀ.ˈnɪ/
- prononçaedje zero-cnoxheu : /fɔʀ.ˈni/
- Ricepeures : for·ni
Sustantif
[candjî]| singulî | pluriyal |
|---|---|
| forni | fornis |
forni omrin pitit bastimint, dilé l' måjhone, la k' i gn aveut l' for.
- Rimetoz l' mai e forni. — Motî Forir (fråze rifondowe).
- Po l' feme et si ptite båshele, on emantcha on lét el plaece di dvant et po Polite, on arindja èn ôte e vî cina, al copete do forni, la wice k' on cujheut l' tchôdnêye da Adofe, li pourcea. — Georges Ghys (fråze rifondowe).
- Dj' a rveyou l' forni di m' grand-pere,
Ses taeyes, ses forneuzes, si houbion,
Dj' a-st oyou tchanter d' ene vwès claire,
Wice? On n' sét måy ! On ptit crikion. — Louis Lagauche, "Les belès-eures" (1928), p. 57 (fråze rifondowe).
Parintaedje
[candjî]
Loukîz a : « forni »
Ortografeyes
[candjî]Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
E rfondou walon :
Ôtès ortografeyes (avou des sourdants nén rkinoxhous) :
- forni : R12
Ratournaedjes
[candjî]Categoreyes :
- Mots do walon
- Walon
- Epronts do francès e walon
- Viebes do walon avou l' cawete -i
- Mots avou l' oyon O/OU
- Mots do walon di deus pîs
- Viebes do walon
- Viebes do walon ki s' codjowèt come prusti
- Pårticipes erireces do walon
- Mots nén candjåves do walon
- Viebes do walon ki l' pårticipe erirece est parey ki l' infinitif
- Codjowas do walon
- Dobès rfondowes di codjowaedje do walon
- Codjowas do cåzant d' l' Indicatif Prezintrece do walon
- Codjowas d' l' atôtchî do Cmandeu do walon
- Codjowas do cåzant di l' Indicatif Prezintrece do walon
- Addjectifs do walon
- Addjectifs ås cénk cognes ortografikes
- Addjectifs do walon metous padvant ou padrî
- Sustantifs do walon avou l' cawete -i
- Calcaedjes do francès e walon
- Pådjes avou ene aroke dins l' modele BS
- Sustantifs do walon