å matén

Loukîz eto : åmatén.

Walon (Rifondou)

Shûte des mots : « å » + « matén »

AFE :
- diferins prononçaedjes : /ɔː.ma.ˈtẽ/ /oː.ma.ˈtɛ̃/ ^{aschoûtez lu} /aː.ma.ˈtɛ̃/ /oː.ma.ˈtɛ/ /oː.ma.ˈti/ (betchfessî å) (betchfessî én)
- prononçaedje zero-cnoxheu : /ɔː.ma.ˈtẽ/ ^{aschoûtez lu}

å matén (nén candjåve)

(cronolodjeye) å cminçmint del djournêye.
- -Esteut i malåde cwand vs l' avoz cwité å matén ? Dimanda l' dame bouwresse.
  Il esteut on pô disrindjî, derit l' ovrire tot rodjixhant come ene crissôte. — Joseph Vrindts, Li pope d'Anvers, (1896), p.49 (fråze rifondowe).
- Å matén, dji m' va tot rataker — Jacques Lefebvre (fråze rifondowe).
- Å matén, mi feme m’ a dit ki dj’ esteu grossir. — Paul-Henri Thomsin, ratourtnant Tchantchès, c'èst po rîre, 2023, p.10 (fråze rifondowe).
- Å matén, on s' racrapote dins s' bedreye et on somadje, tot brut djus. — Pierre-Joseph Dosimont (fråze rifondowe).
- I vénrè å matén. ^{aschoûtez lu}
- Dji vénrè å matén. ^{aschoûtez lu}
(pus stroetmint) après l' dijhaedje d' ene eure.
- A ût eures å matén. — Motî Forir (fråze rifondowe).
- Di set eures å matén disk' a nouv eures al nute, li magazin esteut drovou. ^{aschoûtez lu}
(après on djoû del samwinne) li matén di.
- Nos n' oizrans pus, djheut i, passer dzeu nos vijhéns
  Sins k' on n' nos tire al vole come espiyon prûssyin.
  Ebén, dj' vou ki l' tchet m' pite oubén k' on m' xheye e cwate,
  Si dimegne å matén dji n' fwai revoler l' Bate. — Toussaint Brahy, Toussaint Brahy, œuvres wallonnes posthumes, Li songe da Babilone, 1887, p.37 (fråze rifondowe).

al nute et å matén
dimwin å matén
dispoy å matén
- Dji cwereu après vos dispoy å matén. — Henri Simon, « Li Neûre Poye » 1889, (eplaidaedje da Jean Haust di 1936), p.96 (fråze rifondowe).
- MATÎ. Vola çou k’ i gn a : Dispoy å matén, dji m’ sipeye li tiesse po fé mi spitch po dmwin.
  HINRI. On spitch, diss ? — Louis Lagauche, Cåse d'on comichonaire, 1904, p.4-5 (fråze rifondowe).
timpe å matén.
- Schoûtez, vocial l' afwaire : i fåt don vs dire, Jeanette,
  K' ouy timpe å matén, di m' mwaisse, dj' a rçû ene lete. — André Delchef, Bultén del Societé d' Lidje, Bulletin de 1858, «Li galant de l'siervante», p.45 (fråze rifondowe).
- Ma fwè, timpe å matén, vos endè årez bén dné — Édouard Remouchamps, Bultén del Societé d' Lidje, Bulletin de 1858, «w:Li savtî», 77-143 (fråze rifondowe).
- Gn a les copixhes et les coloûtes
  Ki timpe å matén, criynut sovint å moude. — Danielle Trempont (fråze rifondowe).
tot timpe å matén
- Li dimegne, tot timpe å matén,
  I rvént prinde si plaece e rivadje. — Joseph Vrindts, ”Vîx Lîge” (1901), p.15, “Li Pèheu à l’Vège” (fråze rifondowe).
- Tot timpe å matén, tot roeds et tot edjalés d’ froed, dj’ alans boere do bén tchôd cafè avou des pwins francès. — Émile Pècheur (fråze rifondowe).
ouy å matén