Rawete:Codjowaedje do walon/bôgyî
Apparence
Codjowaedje do viebe bôgyî
Viebe del troejhinme troke
avou l' rîle do son GU ⇨ G divant Y.
| Môdes sins djin | ||
|---|---|---|
| Prezintrece | Erirece | |
| Infinitif | bôgyî | aveur/awè bôgyî |
| Djerondif | e/tot bôguiant | e-z/tot-z åyant bôgyî |
| Pårticipe | bôguiant | bôgyî bôguieye (femrin) |
| Indicatif | ||
|---|---|---|
| Prezintrece | Ripassé prezintrece | |
| dji (dj’) | bôgueye | a bôgyî |
| ti/to (t’) | bôgueyes | as bôgyî |
| i/ele/on (il/elle/on-z) | bôgueye | a bôgyî |
| nos/dji (ns/dj’) | bôguians | avans bôgyî |
| vos (vs) | bôgyîz | av(oz) bôgyî |
| i/ele (il/elle) | bôguièt bôgueynut |
ont bôgyî |
| Erirece durant | Ripassé erirece durant | |
| dji (dj’) | bôgyive | aveu bôgyî |
| ti/to (t’) | bôgyives | aveus bôgyî |
| i/ele/on (il/elle/on-z) | bôgyive | aveut bôgyî |
| nos/dji (ns/dj’) | bôguiéns | avéns bôgyî |
| vos (vs) | bôgyîz | avîz bôgyî |
| i/ele (il/elle) | bôguiént | avént bôgyî |
| Erirece | Ripassé erirece | |
| dji (dj’) | bôguia | ava bôgyî ouri bôgyî |
| ti/to (t’) | bôguias | avas bôgyî ouris bôgyî |
| i/ele/on (il/elle/on-z) | bôguia | ava bôgyî ourit bôgyî |
| nos/dji (ns/dj’) | bôgyîs | avîs bôgyî |
| vos (vs) | bôgyîz | avîz bôgyî |
| i/ele (il/elle) | bôgyît | avît bôgyî |
| Futurrece | Ripassé futurrece | |
| dji (dj’) | bôgueyrè | årè bôgyî |
| ti/to (t’) | bôgueyrès | årès bôgyî |
| i/ele/on (il/elle/on-z) | bôgueyrè | årè bôgyî |
| nos/dji (ns/dj’) | bôgueyrans | årans bôgyî |
| vos (vs) | bôgueyroz | åroz bôgyî |
| i/ele (il/elle) | bôgueyront | åront bôgyî |
| Suddjonctif | ||
|---|---|---|
| Prezintrece | Ripassé prezintrece | |
| ki dji (dj’) | bôgueye | åye bôgyî |
| ki ti/to (t’) | bôgueyes | åyes bôgyî |
| k’ i/ele/on (il/elle/on-z) | bôgueye | åye bôgyî |
| ki nos/dji (ns/dj’) | bôguianxhe | åyanxhe bôgyî |
| ki vos (vs) | bôgyîxhe | åyoxhe bôgyî |
| k’ i/ele (il/elle) | bôguiexhe bôgueynuxhe |
åyexhe bôgyî euxhnuxhe bôgyî |
| Erirece | Ripassé erirece | |
| ki dji (dj’) | bôguiaxhe | euxhe bôgyî |
| ki ti/to (t’) | bôguiaxhes | euxhes bôgyî |
| k’ i/ele/on (il/elle/on-z) | bôguiaxhe | euxhe bôgyî |
| ki nos/dji (ns/dj’) | bôguiénxhe | euxhénxhe bôgyî |
| ki vos (vs) | bôgyîxhe | euxhîxhe bôgyî |
| k’ i/ele (il/elle) | bôguiénxhe | euxhénxhe bôgyî |
| Condicioneu | ||
|---|---|---|
| Prezintrece | Erirece | |
| dji (dj’) | bôgueyreu | åreu bôgyî |
| ti/to (t’) | bôgueyreus | åreus bôgyî |
| i/ele/on (il/elle/on-z) | bôgueyreut | åreut bôgyî |
| nos/dji (ns/dj’) | bôgueyréns | åréns bôgyî |
| vos (vs) | bôgueyrîz | årîz bôgyî |
| i/ele (il/elle) | bôgueyrént | årént bôgyî |
| Kimandeu | ||
|---|---|---|
| Prezintrece | Erirece | |
| bôgueye | åye bôgyî | |
| bôguians | åyanxhe bôgyî | |
| bôgyîz | åyoxhe bôgyî | |
Notule d’ esplikêyes :
- li sene « / » schåye les diferins ådjeus a çt edroet la.
- les djins inte åtchetes c’ est dvant ene voyale
- li pårticipe prezintrece est rålmint eployî foû do djerondif.
- dins l’ djerondif, li cogne tot c’ est po Lidje Hôte Årdene.
- el deujhinme djin do singulî, c' est l' cogne camaerådrece k' est rålmint eployî.
- dins les pronos sudjets des cåzants pluriyals, dji c’ est po Mîtrinne eyet Basse Årdene.
- dins l’ indicatif/suddjonctif prezintrece, a l’ 3inme djin do pluriyal, les cognes -èt/-exhe c’ est po Lidje, ÅrdenSi et Cerfontinne et les cognes -nut/-nuxhe c’ est po Nameur, Tchålerwè et l’ Braibant walon.