tot

Èn årtike di Wiccionaire.
Aller à la navigation Aller à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje latén « totus » (« tot, tchaeke, tot etir »).

Prononçaedje[candjî]

Adviebe[candjî]

Alofômes
tot tote

tot

  1. mostere on hôt livea di l' adviebe ki shût (nén candjåve).
    • Dji lyi dmande tot biesmint : «eyet vosse feme, ça lyi va» ?
  2. mostere on hôt livea di l' addjectif ou d' l' addjectivire (candjåve å femrin, mins nén å pluriyal).
    • Il a rivnou tot frexh di tchôd.
    • I parexhént tot disbåtchîs.
    • Elle esteut tote binåjhe.
    • Elle ont dmoré tote biesses.
    • Si tiesse esteut tote e croles Sintake Rimåke (fråze rifondowe).
    • Les beas våzes estént tot a bokets.
  3. divant on prono d' djin, mostere li rshonnance avou çou k' on ratind di cisse djin la (candjåve å femrin, mins nén å pluriyal).
    • C' est tot lu, la ça, d' ariver ene eure trop tård.

Ratourneures[candjî]

  1. tot a schipe : rafoircixhaedje di a schipe
    • Tot a schipe arivé a l' ospitå d' Calais, on docteur egzamina l' oficî et Pire Lipaye fourit tcherdjî del sognî tot come i l' aveut fwait diski la Louis Tilkin (fråze rifondowe).

Mots d’ aplacaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Nén definixhant prono[candjî]

tot neute

  1. (nén candjåve) mostere l' eshonna des sacwès k' on ndè cåze, sins ndè rovyî ene.
    • I fåt tni tot çoula por lu.
    • I fåt k' on fwaiye tot lu-minme.
  2. sacwè l' pus impôrtante (todi avou l' definixhant årtike « li »).

Ratourneures[candjî]

  1. tot toûne al ribolete, n a tot ki toûne li cou
  2. c’ est l’ tot di; c’ est nén l’ tot

Sinonimeye[candjî]

totafwait

Ratournaedjes[candjî]

eshonna des sacwès k' on ndè cåze, sins ndè rovyî ene
sacwè l' pus impôrtante

Nén definixhant prezintoe[candjî]

singulî pluriyal
omrin tot tos
femrin tote totes / totès
  1. mostere li sacwè e-n etire.
    • Ritnoz bén tot çki dji vs a dit.
    • Tote ciste ivier, k' il a toumé del nive Sintake Rimåke (fråze rifondowe).
    • Ç' a stî l' minme ramdam tote djoû et tote nute.
  2. mostere les sacwès sins ndè rovyî.
    • Louke on pô totes ces tchampinnes Sintake Rimåke (fråze rifondowe).
    • C' est totès belès åmayes po repleni après l' ivier.

Ratourneures[candjî]

  1. tote djoû, tote nute
  2. di tote foice
  3. mete a totes les såces
  4. on n’ a nén tos les pås k’ on hosse

Mots d’ aplacaedje[candjî]

tertos

Ratournaedjes[candjî]

mostere li sacwè e-n etire

Divancete[candjî]

tot (nén candjåve)

  1. divant on pårticipe prezintrece, çou ki fôrmêye li djerondif.
    • Kimint av trové cisse machine la, Renkin ? Tot tuzant, sire.

Mots d’ aplacaedje[candjî]

tofjhant ki

Sinonimeye[candjî]

  • e (+ pårticipe prezintrece)
  • å (+ viebe sustantivé)

Ratournaedjes[candjî]

djerondif

Flag of the Netherlands.svg Neyerlandès[candjî]

Prononçaedje[candjî]

Divancete[candjî]

tot

  1. diski, disca.

Mots d’ aplacaedje[candjî]