Rawete:Codjowaedje do walon/semer
Apparence
| Môdes sins djin | ||
|---|---|---|
| Prezintrece | Erirece | |
| Infinitif | semer | aveur/awè semé |
| Djerondif | e/tot semant | e-z/tot-z åyant semé |
| Pårticipe | semant | semé semêye (femrin) |
| Indicatif | ||
|---|---|---|
| Prezintrece | Ripassé prezintrece | |
| dji (dj’) | seme | a semé |
| ti/to (t’) | semes | as semé |
| i/ele/on (il/elle/on-z) | seme | a semé |
| nos/dji (ns/dj’) | semans | avans semé |
| vos (vs) | semez | av(oz) semé |
| i/ele (il/elle) | semèt semnut |
ont semé |
| Erirece durant | Ripassé erirece durant | |
| dji (dj’) | seméve | aveu semé |
| ti/to (t’) | seméves | aveus semé |
| i/ele/on (il/elle/on-z) | seméve | aveut semé |
| nos/dji (ns/dj’) | seméns | avéns semé |
| vos (vs) | semîz | avîz semé |
| i/ele (il/elle) | semént | avént semé |
| Erirece | Ripassé erirece | |
| dji (dj’) | sema | ava semé ouri semé |
| ti/to (t’) | semas | avas semé ouris semé |
| i/ele/on (il/elle/on-z) | sema | ava semé ourit semé |
| nos/dji (ns/dj’) | semîs | avîs semé |
| vos (vs) | semîz | avîz semé |
| i/ele (il/elle) | semît | avît semé |
| Futurrece | Ripassé futurrece | |
| dji (dj’) | semrè | årè semé |
| ti/to (t’) | semrès | årès semé |
| i/ele/on (il/elle/on-z) | semrè | årè semé |
| nos/dji (ns/dj’) | semrans | årans semé |
| vos (vs) | semroz | åroz semé |
| i/ele (il/elle) | semront | åront semé |
| Suddjonctif | ||
|---|---|---|
| Prezintrece | Ripassé prezintrece | |
| ki dji (dj’) | seme | åye semé |
| ki ti/to (t’) | semes | åyes semé |
| k’ i/ele/on (il/elle/on-z) | seme | åye semé |
| ki nos/dji (ns/dj’) | semanxhe | åyanxhe semé |
| ki vos (vs) | seméxhe | åyoxhe semé |
| k’ i/ele (il/elle) | semexhe semnuxhe |
åyexhe semé euxhnuxhe semé |
| Erirece | Ripassé erirece | |
| ki dji (dj’) | semaxhe | euxhe semé |
| ki ti/to (t’) | semaxhes | euxhes semé |
| k’ i/ele/on (il/elle/on-z) | semaxhe | euxhe semé |
| ki nos/dji (ns/dj’) | seménxhe | euxhénxhe semé |
| ki vos (vs) | semîxhe | euxhîxhe semé |
| k’ i/ele (il/elle) | seménxhe | euxhénxhe semé |
| Condicioneu | ||
|---|---|---|
| Prezintrece | Erirece | |
| dji (dj’) | semreu | åreu semé |
| ti/to (t’) | semreus | åreus semé |
| i/ele/on (il/elle/on-z) | semreut | åreut semé |
| nos/dji (ns/dj’) | semréns | åréns semé |
| vos (vs) | semrîz | årîz semé |
| i/ele (il/elle) | semrént | årént semé |
| Kimandeu | ||
|---|---|---|
| Prezintrece | Erirece | |
| seme | åye semé | |
| semans | åyanxhe semé | |
| semez | åyoxhe semé | |
Notule d’ esplikêyes :
- li sene « / » schåye les diferins ådjeus a çt edroet la.
- les djins inte åtchetes c’ est dvant ene voyale
- li pårticipe prezintrece est rålmint eployî foû do djerondif.
- dins l’ djerondif, li cogne tot c’ est po Lidje Hôte Årdene.
- el deujhinme djin do singulî, c' est l' cogne camaerådrece k' est rålmint eployî.
- dins les pronos sudjets des cåzants pluriyals, dji c’ est po Mîtrinne eyet Basse Årdene.
- dins l’ indicatif/suddjonctif prezintrece, a l’ 3inme djin do pluriyal, les cognes -èt/-exhe c’ est po Lidje, ÅrdenSi et Cerfontinne et les cognes -nut/-nuxhe c’ est po Nameur, Tchålerwè et l’ Braibant walon.