Uzeu copene:Srtxg

Aller à la navigation Aller à la recherche

À propos de ce flux de discussion

La discussion précédente a été archivée dans Uzeu copene:Srtxg/Archive 1 le 2017-08-25.

Reptilien.19831209BE1 (copinercontribouwaedjes)

Sorlon l' DTW ci mot la sereut dvins O4 pol sinse di pitite bole, mins dji n' trouve ki chikète (po ci sinse la). C' est on mot erî-rfwait ?

Srtxg (copinercontribouwaedjes)

Et dins FO4 (tot on tins dji meteu "O4" po "FO4") ?

Si vos n' l' î trovez nén, on l' pout disfacer adon.

Répondre à « tchike#Etimolodjeye_1 »
Reptilien.19831209BE1 (copinercontribouwaedjes)

Dins l' sourdant (daté di 1839) ki dj' a dné po les vîs scrijhas, il est scrît, p. 35 « On prononce, en wallon, Baugi ». Est çk' on metreut « Baugi » come ortografeye di dvant 1900, u bén el fåt i vey purade come on scrijha fonetike ?

Li minme sourdant dene « Niapp » po Djnape, « Maransau » po Maransåt, evnd., evnd.

Srtxg (copinercontribouwaedjes)

Divant Feller "gi" c' esteut purade po çou k' on screye asteure "dji". I m' shonne kel prononçaedje e walon est dné foneticmint oyi, tot shuvant les rîles di prononçaedje do francès francès (et on prononçaedje ene miete a l' a pô près avou ça... li longueur n' est nén dnêye (pocwè nén Baugî ou N'niapp ?)

Po des nos d' plaece k' i gn a ddja d' ôtes sourdants pol no walon, c' est motoit nén mezåjhe delzès mete.

Reptilien.19831209BE1 (copinercontribouwaedjes)

Motoit mete ci racsegne la e pî-note ? Ça m' shonne tolminme impôrtant d' dire k' e 1839 on-z a on sourdant k' acertene pus u moens li prononçaedje d' asteure avou /o/ u /ɔ/, ki n' parexhe nén ezès vîs scrijhas.

Ça m' fwait sondjî a E177, cwand Remacle dene les prononçaedjes francès : po billard, « prononcez byâr » /bjaːʁ/. On pout vey byâr come on scrijha fonetike nén standård, nén normålijhî.

Mins comint poreut on fé, mete çoula dins l' hagnon prononçaedje :


Pî-notes

  1. ... li sourdant
Srtxg (copinercontribouwaedjes)

Po Båjhî i gn a ddja "Baujî" dins TR1.

Si çou k' vos interesse c' est d' dire k' i gn a on sourdant pus vî; motoit come çou-ci :

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Ôtès ortografeyes (avou des sourdants nén rkinoxhous) :
  • Baugi : dins Géographie et histoire des communes belges di 1839, p. 35

(et dji comprind asteure pocwè vos l' vlîz; paski dins O4 c' est ddja francijhî... oyi; mi idêye c' esteut k' on pout leyî tchaire ci sourdant la cwand li prononçaedje walon est bén atesté avou d' ôtes sourdants ki dnèt on scrijhaedje "normå", mins c' est ene racsegne interessante oyi po les nos d' plaece ki n' si trovèt nén (ou francijhîs) dins les motîs)

Reptilien.19831209BE1 (copinercontribouwaedjes)

Po F. Glabais, il est scrît p.21 ki ça s' prononce come e francès, /ɡlabɛ/ adon Glabè. Mins TR1 dene Glabây /ɡlabaːj/, et so Wikipedia on rtrouve Glabay. Ça vout dire ki gn yeu candjmint d' prononçaedje, u bén ki gn a-st ene flotche divins l' onk u l' ôte sourdant ? Surmint l' prumî, come on rtrouve eto Glabây divins TG4.

C' esteut Glabâye (Yannick Bauthière, 2004), Glabåy (ricandjî pa ene IP l' minme djoû), il a dmoré dinsi disk'e 2020, disfafloté Glabay (Lucyin).

On l' wåde dinsi : Glabay ?

P.S. TG4 dit k' ça vént d' on bodje tixhon *baki > bâye (walon) F. ruisseau, mins dji n' trouve rén divins l' DTW. On n' trouve ki -bay vaici.

PPS. divins G0, on trouve li walon bi (, F. biez, bief), racuzinåve eto avou l' neyerlandais beek. I dit eto ki bi vént di bay.

Dji pinse adon k' on pout wårder Glabay nén Glabåy.

Srtxg (copinercontribouwaedjes)

Dji sereut po Glabåy :

  • c' est clairmint longou
  • c' est, mi shonne-t i, li minme cawete ki dins Nodebåy, Petbåy, Torebåy (prononcîs /aːj/), Boubåy (prononcî /ɔːj/);
  • ça shût l' minme rapoirt fr:ai/wa:å ki fr:paix/fr:påye, fr:aise/wa:åjhe, fr:plaie/wa:plåye, ...

ostant l' rifonde, nonna ?

PS: Torebåy et Boubåy estént ddja dins l' DTW

Reptilien.19831209BE1 (copinercontribouwaedjes)

A, di fwait, et dji n' aveu nén veyou k' so Wikipedia c' est Nodebåy, Boubåy, Petbåy (avou Petbay), mins Torebay.

A vey avou Lucyin, mins mi dji so d' acoird.

Reptilien.19831209BE1 (copinercontribouwaedjes)

A, dji voe k' Lucyin vént d' mete Nodebay sol Wiccionaire, i va surmint rlomer l' pådje so Wikipedia...

Srtxg (copinercontribouwaedjes)

@Lucyin : po "Nodebåy" vos l' avoz riscrît "Nodebay" avou come prononçaedje "zero cnoxheu" ene coûte voyale...

I n' a k' on seu sourdant avou /aj/, tos ls ôtes dinèt /aːj/ (çou ki corespond ås ôtes nos d' plaece).

Pocwè prinde ci prononçaedje la purade ki l' prononçaedje erîlé (ki, di pus, est atesté eto) ?

Eto, pocwè nén eployî l' sicrijhaedje -båy adon ki l' prononçaedje /ɔːj/ est bén atesté (pol moens avou Boubåy); adon ki vos avoz tcheryî po scrire "diåle", ki, lu, n' est måy prononcî avou /ɔː/ ?

Lucyin (copinercontribouwaedjes)

Ouxh ! Les -båy ont stî metous courts so ene dimande repetêye da Djan Cayron ki n' vleut nén k' on prononce /bo:j/.

Foice ki gn a nou -bauy, po nouk di ces viyaedjes la, dabôrd k' i sont bråmint dins les payis la ki l' betchfessî å est prononcî o: (nén "mâjon", mins "maujon"). I fåreut k' i vegne dire li sinne, divant di tot (r)erîler. Dji lyi dmande.

Srtxg (copinercontribouwaedjes)

Vos vloz dire li scrijhaedje -bay purade ki -båy ? Mins minme -bay, c' est tolminme ene longowe sillabe.

On pout decider di dispårti l' cawete e deus ( -bay/-båy ); mins l' prononçaedje zero-cnoxheu po -bay doet adon esse /baːj/, dins tos les cas (sicrît "a" ou "å", c' est bén prononcî longou: /baːj/, /bɔːj/

Lucyin (copinercontribouwaedjes)

Glabay u Glabåy (sorlon decidaedje erîlé); Li prononçaedje -ai est francès; li flamind a -eek (Nodebeek).

bî vént ourade do gayel: bî#Etimolodjeye

Djan Cayron (copinercontribouwaedjes)

Po vs dire li vraiy, çou k' DJ' a dmandé c' est disfafloter, nén d' mete coût. Les vilaedjes e -bâye, i nd a k' e Roman Payis et on les dit tertos ba:j la ki 90% des å s' dijhnut o:. Ça fait k' si, on djoû, on s' met a eplaidî des plakes avou des -båy, tos les zero-cnoxheus s' vont mete a dire Nodèbauy, Glabauy et vos nd åroz. Si on met -bay, les djins diront purade Glabâye. Sapinse mi on doet fé asteme avou les rfondaedjes di nos d' place. C' est foirt coinrece et on n' doet nén candjî les prononcaedjes di plaeces tôt fouxhant pus catolike kel pape (påpe ?) avou l' rifondaedje. Sinon, on pour aler pus l'on et mete Glabî po rfonde ene miete pus lon. Dj' a yeu l' minme sintimint cwand dj' aveu veyou Mont-Sint-Gubiet dabôrd k' amon nos-ôtes on dit Mont-St-Guëbert et fins l' vî tins -Wëbert. Ça n' est nén paski Gubiet est pus salon k' on doet candjî on nom d' plaece istorike. Vola l' minne.

Lucyin (copinercontribouwaedjes)

Baugi: dins ç' cas la, c' est l' son /ʒ/, pinse dju. Li dierin i shonne bén long e walon, etimolodjicmint todi (-ier). Il est court e francès d' Walonreye d' asteure. Mins dandreus ossu dins tot l' Roman Payis, la k' les longs "i" sont courts; les courts "i" divnèt ë / e̊ (/œ/) (on "E" bén xhiltant et nén l' schwa (/ə/) come dj' el meteu dins l' hagnon "prononçaedje" tot on tins).

Srtxg (copinercontribouwaedjes)

"Baugi" dins ç' live la ni note nén on prononçaedje bén spepieus; c' est çou k' on åreut scrît "Baujî" e Feller. I n' fât nén cweri pus lon (motoit minme li scrire

{{Orto
| {{=fon|Baugi|Baujî}} = ...
}}

)

Répondre à « Båjhî »
Lucyin (copinercontribouwaedjes)

dji pinséve k' on aveut rivnou al deujhinme cogne, pa manke d' astoca pol cawete -aedje.

Répondre à « camaedje / camatche ? »
Reptilien.19831209BE1 (copinercontribouwaedjes)
Srtxg (copinercontribouwaedjes)

Dji direu purade "tosse".

D' èn ôte costé, dji n' so nén seur ki fwaiye endè fé on mot walon. Cwand es çk' on eployrè ç' mot la ? Seulmint po djåzer spepieuzmint des diyalekes di l' albanès. On pôreut tot ossu bén l' leyî (avou les nos des ôtes diyalekes) dins l' sicrijhaedje e-n albanès ("tosk", si djel tén bén).

Pol module Lingaedje/data, s' i fåt, "albanès (diyaleke tosk)" ?

Répondre à « w:fr:Tosque (côde : als) »
Reptilien.19831209BE1 (copinercontribouwaedjes)

Pocwè avou l' betchfessî XH, si ça vént di Niels Bohr. Dji n' croe nén k' a Tchålerwè u a Nameur on l' prononçreut avou CH.

Srtxg (copinercontribouwaedjes)

Oyi, ça dvreut esse "bohriom" tot simplumint.

Dins https://rifondou.walon.org/mendeleyev.html i n' î est nén; c' esteut ene crombe rifondowe ki dj' a fwaite e 2004 surmint, po ene pådje wikipedia.

Dj' a coridjî; gråces

Srtxg (copinercontribouwaedjes)

A pårt li wikipedia e walon, li seule ôte plaece wice k' on trouve li mot c' est dins "wikiwand" (ene copeye do contnou di wikipedia) et dins l' wiccionaire e portuguès; dj' î a fwait l' candjmint => pt:bohriom#Valão.

Reptilien.19831209BE1 (copinercontribouwaedjes)

Po çou k' des variantes k' on trouve divins E1 : houh’ler, tchouh’ler et E203 : joupé /d͡ʒupe/ on les mete avou, sorlon si gn a on L ?

Répondre à « houp(l)er »
Lucyin (copinercontribouwaedjes)
Srtxg (copinercontribouwaedjes)
aigue [C8,R13]; êgue [C9,E1,E2,E21,E34]; égue [O0,O4]; aîgue [C1]; aik [E177a,E203]

Clairmint c' est todi scrît avou "g"; les seus k' eployèt "k" c' est les cis ki scrijhèt eto "bak" po "bague". (di pus, li voyale pa dvant l' "g" est bén longowe cial)

Srtxg (copinercontribouwaedjes)

Notez eto ki c' est "águila" e castiyan; ci "g" la c' est nén djusse ene sacwè do francès (et dji n' so nén seur ki "aigue" ci soeye on "calcaedje do francès"; pocwè nén on mot walon vnant do latén, come "åbe" (ki n' est nén on "calcaedje do francès arbre") ?

Répondre à « aigue => aike ? »
Reptilien.19831209BE1 (copinercontribouwaedjes)

Nén divins R9, R10, R11, DTW, Wikipedia... fonne, fwinne, dji n' voe nén. Savoz çou k' c' est come mot ?

Djel a bén trové e lorin (pdf) pol F. faine.

Srtxg (copinercontribouwaedjes)

C' est "fonne".

Lucyin l' a displaecî di fonne eviè foenne li 24 di djun 2009, avou come comintaire "parint di foennet"; mins foennet a stî displaecî viè fonnet li 25 di setimbe 2009 :-D

Sol DTW i gn a des disfodowes avou win/wè; mins ele sont foirt coinreces et seulmint dins des ponts del basse Årdene, nén dins l' cinte ou l' coûtchant (comparez avou "avoenne" metans)

"fonne" est l' pus comon; et l' sicrijhaedje avou "oen" n' a duré ki 3 moes tot djusse; dji pinse k' on l' pout acertiner comme "fonne" (et "fonnet"; eto "fonnetreye" (noûmot) sol DTW)

Reptilien.19831209BE1 (copinercontribouwaedjes)

Gråces pol ricweraedje. On fwait cwè avou foenne, et foennets, on les mete come viyès rifondowes ou on disface ? Po 3 moes, dji n' sai nén si ça våt l' poenne d' elzès wårder.

Srtxg (copinercontribouwaedjes)

Fåreut vey çou k' @Lucyin endè pinse.

Mins come il ont stî scrîts et dmorer insi on tins ("foenne" a dmoré come (vude) årtike 11 ans tot l' minme) et do côp pôrént rispiter dins des cweraedjes, dji sereut purade po les mete come "sicrijhaedje nén standård" purade kelzès disfacer.

Reptilien.19831209BE1 (copinercontribouwaedjes)

Iva po lzès wårder (come des sicrijhaedjes nén standårds), mins adon i fåreut eto rapexhî foennet, s' on-z est po wårder l' pluriyal ?

Srtxg (copinercontribouwaedjes)

s' i gn a ki l' pluriyal; adon on pôreut motoit disfacer l' pådje

Lucyin (copinercontribouwaedjes)

Sacwants dnêyes:

*dins totes les dierinnès Rantoele (91 a 94 ?) po troes u cwate papîs so ces biesses la, dj' a eployî li simpe "fonnet".

*Dins ALW 8, p. 274:

** fon.nèt : 10 ponts

** fwonèt : 3 ponts

** fwanèt : 1 pont

** fwènèt : 2 ponts

* e moes d' awousse 2020, dj' a rdiscovri eto: fonner (= fortchî, po råyî ås canadas)

* Les cognes avou fwine, fwane, fwène po "fonne" (fotche) sont purade gåmesses et tchampnwesses.

=> dji wådreu fonn-, ca li betchfessî -oen- rascove purade -on- + -win- (ki n' egzistêye nén vocial).

fonne, fonnet, fonner

Lucyin (copinercontribouwaedjes)
Lucyin (copinercontribouwaedjes)

oyi, les cognes avou -wa- et -wè- sont ossu les cenes do vî francès: fr:foine

Répondre à « foenne »
Reptilien.19831209BE1 (copinercontribouwaedjes)

Dji n' aveu nén comprins l' rapoirt avou l' imådje... ça dvént lodjike s' on va vey divins R11. :-)

Vos vs sovnoz ewou çki vs avoz prins l' imådje do dinî d' Lidje, po sawè s' on l' pout eberweter so les Cmons ?

Srtxg (copinercontribouwaedjes)

Dji pinse k' on n' pout nén (dji croe l' aveur pris so ene waibe di numismatike).

Mins so w:fr:Raoul_de_Zähringen i gn a ene imådje d' on dnî d' årdjint lidjwès ki pôreut esse eployî el plaece.

Djel ricandje

Reptilien.19831209BE1 (copinercontribouwaedjes)

Dji croe bén k' on les pout rashonner : barbari et berberi, mins ké cogne tchoezi, ça... a vey !

P.S. c'est on sinonime di rodje sipene.

Srtxg (copinercontribouwaedjes)

I fåreut vey l' etimolodjeye ou cmint on l' mete dins ds ôtes motîs...

Dj' a les pinses ki ça sereut purade avou "a".

Répondre à « barbari / berberi (DTW) »