noejhe

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

noejhe [f.n.] frut do côrî. rl a: djaeye.

1. sôres di noejhes. >> noejhe di bwès, di håye : såvadje noejhe (pus ptite ki les cenes di corti). >> noejhe di Sint-Rmeye u franke noejhe: noejhete di corti. >> noejhe di lombårdijhe : bardouxhe (grosse noejhe).

2. sacwès ki rshonnèt al noejhe. >> noejhes di gale : nocrê ki vént so les tchinnes, et k' on côpeut pol taenin. F. noix de galle. >> noejhe di coirnaye : coignoûle. F. cornouille. >> noejhe do Congo : setch frut ki vént d' Afrike, et ki l' nawea rishonne å noejhea. rl a: cacawete. >> noejhe di boledjî : bole di påsse adeureye et rosteye e for.

3. bokets del noejhe. >> ene trokete di noejhes : rl a: trokete. >> on tchaplet, on caslet d' noejhes. >> des schafêyes u: des schafiotes, u: des schafiots, u: des schafions u: des schågnes di noejhe: l' ewalpeure del noejhe. F. coquille, écale. >> båbe del noejhe : çou ki rascove li noejhe ki n' est nén co maweure. F. cupule. >> nawea del noejhe : noejhea. >> les noejhes sont hayetes : ele si s' distaetchèt del båbe. >> croxhî des noejhes : les spotchî ene miete po lzès schafyî. rl a: croxhe-noejhe.

4. Ratourneures. >> S' i ploût li djoû Sint-Djhan, les noejhes sont trawêyes u: cwand i ploût a l' Sint-Djhan, les noejhes pourixhèt: sipot d' årmonak. po-z anoncî ene mwaijhe anêye po les noejhes, a pårti do tins k' i fwait al Sint-Djan (21 di djun). >> Totes les noejhes sont codowes : dijhêye a des cis k' arivèt trop tård. rl a: vierlete. >> Nos croxhrans les noejhes, et twè, to magnrès l' nawea : li ci ki boute ni profite nén todi di si ovraedje. >> C' est todi l' ci ki n' a pont d' dints k' årè les noejhes a croxhî : li veye est må fwaite. rl a: djaeye. >> C' est do boure come del noejhe; u: >> do boure k' a on gosse di noejhe : c' est do bon boure. >> Ça, c' est l' noejhe : dijhêye po vanter on bon amagnî. Franwal: ahåyant po: "gratin".

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l’ mot « noejhe », riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l’ rahouca do motî el djivêye.

Parintaedje[candjî]

| noejhî u noejhtî u noejhlî [o.n.] côrî (Coryllus avellana), copurade les sôres k' on-z ahive ezès cortis. F. noisetier. On bouxhnaedje di noejhîs; ene håye di noejhî. On fwait les cekes di bari avou des baguetes di noejhî. >> baston d' noejhî : côre. Dj' a stî code on baston d' noejhî po nd aler pexhî.

Disfondowes: neuhî, nwéjî, nojlî, neujî, nëjî, nwèjtî, nwèjî, nojlî, noûjî, nônjî, noûjètî, nûjètî.

| noejhea [o.n.] çou k' on magne del noejhe. F. amande de noisette.