noejhe

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Cisse pådje ci do Wiccionaire n’ est co k’ ene esbåtche.
Si vos avoz des cnoxhances sol sudjet, vos nos ploz aidî tot rtchôcant des dnêyes so l’ årtike : clitchîz sol boton « candjî » po radjouter des infôrmåcions.

Sustantif[candjî]

noejhe f.

  1. frut do côrî.
    rl a: djaeye.
  2. sôres di noejhes.
    noejhe di bwès, di håye : såvadje noejhe (pus ptite ki les cenes di corti).
    noejhe di Sint-Rmeye : u franke noejhe : noejhete di corti.
    noejhe di lombårdijhe : bardouxhe (grosse noejhe).
  3. sacwès ki rshonnèt al noejhe.
    noejhes di gale : nocrê ki vént so les tchinnes, et k' on côpeut pol taenin.
    F. noix de galle.
    noejhe di coirnaye : coignoûle.
    F. cornouille.
    noejhe do Congo : setch frut ki vént d' Afrike, et ki l' nawea rishonne å noejhea.
    rl a: cacawete.
    noejhe di boledjî : bole di påsse adeureye et rosteye e for.
  4. bokets del noejhe.
    ene trokete di noejhes :
    rl a: trokete.
    on tchaplet, on caslet d' noejhes :
    des schafêyes u : des schafiotes, u : des schafiots, u : des schafions u : des schågnes di noejhe : l' ewalpeure del noejhe.
    F. coquille, écale.
    båbe del noejhe : çou ki rascove li noejhe ki n' est nén co maweure.
    F. cupule.
    nawea del noejhe : noejhea.


Ratournaedjes[candjî]

  1. les noejhes sont hayetes : ele si s' distaetchèt del båbe.
  2. croxhî des noejhes : les spotchî ene miete po lzès schafyî.
    rl a: croxhe-noejhe.
  3. S' i ploût li djoû Sint-Djhan, les noejhes sont trawêyes u : cwand i ploût a l' Sint-Djhan, les noejhes pourixhèt : sipot d' årmonak. po-z anoncî ene mwaijhe anêye po les noejhes, a pårti do tins k' i fwait al Sint-Djan (21 di djun).
  4. Totes les noejhes sont codowes : dijhêye a des cis k' arivèt trop tård.
    rl a: vierlete.
  5. Nos croxhrans les noejhes, et twè, to magnrès l' nawea : li ci ki boute ni profite nén todi di si ovraedje.
  6. C' est todi l' ci ki n' a pont d' dints k' årè les noejhes a croxhî : li veye est må fwaite.
    rl a: djaeye.
  7. C' est do boure come del noejhe u : do boure k' a on gosse di noejhe : c' est do bon boure.
  8. Ça, c' est l' noejhe : dijhêye po vanter on bon amagnî. Franwal: ahåyant po: "gratin".

Parintaedje[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Ratournaedjes[candjî]

noejhe