oneur
Etimolodjeye
[candjî]Tayon-bodje latén « honor », (minme sinse) (çou ki dene on mot avou l’ cawete « -eur »).
Prononçaedje
[candjî]- AFE :
- diferins prononçaedjes : /ɔ.ˈnøːʀ/ /u.ˈnøːʀ/ /a.ˈnøʀ/ Prononçaedje a radjouter
- (pa rfrancijhaedje) /ɔ.ˈnœʁ/ Prononçaedje a radjouter
- prononçaedje zero-cnoxheu : /ɔ.ˈnøːʀ/
- Ricepeures : o·neur
Sustantif
[candjî]| singulî | pluriyal |
|---|---|
| oneur | oneurs |
oneur femrin
- cwålité di s' kidure sorlon ses dvwers.
- Diner do contintmint rén k' al façon di cdure l' atelêye des mots, c' est l' prumî role do scrijheu, si oneur — Albert Maquet (fråze rifondowe).
- boune rilomêye k' on doet waerandi voye non voye.
- Bon k' c 'est po l' oneur di nos omes, nos n' lairans nén aveur di ces såvadjes la, djamåy ! — Paul-Henri Thomsin, ratournant e walon Walon’rèye, tére di lédjindes, 1998, p. 25 (fråze rifondowe).
- Et pol fén di tos leus måleurs,
C' est ki l' peupe sifwait e-n oneur
A vey ci bea et doûs prelat,
Criyive di tote si pouxhe: « Vivå !
C' est ci-cial k' est l' pere des ovrîs
Et k' serè l' oneur des Croejhîs ! » — Paskeye di l' eleccion da Monsieu d' Audace, (1720) (fråze rifondowe). - Asteure, divins nos båceles,
I s’ è trouve a ribambeles
K’ ont vindou po des dinteles
Li pô d’ oneur k’ on lzî dna. — Louis Lagauche, Amon nos autes, tchansons tchusèyes, (1908-1912), «Qui n’èstans-gn’ co di ç’timps-là ! » p.28 (fråze rifondowe). - Adon k’ elle (li Walonreye) a dné si souweur
On l’ vôreut asteure mesbridjî ;
On lyi vout minme prinde si oneur
— Joseph André (fråze rifondowe). - Les dierins Francès si fjhèt touwer po l' oneur. Li Rwè d' France s' a såvé avou ses wårdeus — Arthur Schmitz (fråze rifondowe).
- plaece, bistoke, decoråcion k' on baye a ene djin del hôte k' a fwait ene bele keure.
- Dj' åreu-st avou tot d' shûte li croes d' oneur On bea ploumet et des abits brosdés — Charles Duvivier de Streel (fråze rifondowe)..
Ratourneures
[candjî]- rimete a l’ oneur
- rinde les oneurs : rinde omaedje a on moirt.
- Asteure, tant k’ i dmeurrè co des vicants k’ ont fwait l’ guere, kéconks di zels sondjront motoit a lzî rinde les oneurs — Édouard Seret (fråze rifondowe).
- e l’ oneur di : en l' honneur de.
- Al såjhon k’ les fenresses vont-st ås tchamps csemer l’ four, Brudje, li djowea des Flandes, fijha triboler ses clokes e l’ oneur do mariaedje do duk Tchåle di Bourgogne. — Joseph Mignolet, Li Tchant di m’Tére, p. 101 (fråze rifondowe).
- c’ est å pus vî voleu l’ oneur
- esse a l’ oneur
- aveur l’ oneur di
- c’ est di mi oneur di
- Et, come c' esteut on ritche, ses eritîs si djhît
Ki c' esteut d' leu-z oneur del bén fé mete a pont :
I faleut on waxhea, on bén spès, on solide,
Onk ki deurreut lontins. On fjha vni li scrinî
— Henri Simon, "Li rvindje di l' åbe" (fråze rifondowe).
- Et, come c' esteut on ritche, ses eritîs si djhît
- fé oneur
Parintaedje
[candjî]Mots d’ aplacaedje
[candjî]Ortografeyes
[candjî]Ratournaedjes
[candjî]
c’ est di mi oneur di
Francès : incomber (fr), il en va de mon honneur (fr)
Mot-fråze
[candjî]oneur
- (eployî avou l' divancete a) dit l' oneur k' ene djin merite.
- Oneur a nosse fameus powete,
Ki fwait si bén rimer l' walon !
Sins lu, les paskeyes s' alént piede ;
C' est lu k' els a rmetou sol ton. — François Barillié, Po bin s’amûser, fât chanter, divins Li camarad′ dè l'joie, 1852, p.16 (fråze rifondowe). - Oneur a vos, houyeus !
Soeyoz firs d' esse vozôtes e vosse deure vicåreye,
Leus d' tere, a kî l' solo sieve si rålmint d' muroe ! — Jean Dessard, D'ine cohe so l'aute, 1939, p.75, Dizos lès molètes (1935) (fråze rifondowe).
- Oneur a nosse fameus powete,