Aller au contenu

cir

Èn årtike di Wiccionaire.

Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje latén « caelum », (minme sinse), avou on ridaedje L/R.

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
cir cirs

cir omrin

  1. (astronomeye) forveyowe bleuwe toele ki shonne rascovri l' tere.
    • Li cir est tcherdjî.
    • Ses coxhes come ostant d' bresses ont l' air d' agridjî l' cirHenri Simon, "Li moirt di l' åbe (fråze rifondowe).
    • T' saveur inmé (twè, l' lingaedje walon),
      C' est ene ritchesse k' atome do cir,
      Po-z esse a s' pan,
      Po-z aclever tos nos efants
      Avou confyince et hardiyesse Joseph Docquier (fråze rifondowe).
    • Mins l’ djoû ki Lote moussa foû d’ Sodome, il aplova djus do cir do feu et del soûfe, et tot l’ monde fourit pierdou Jean-Marie Lecomte, Evandjîle sint Luk (ratournaedje) (fråze rifondowe).
    • Li solo tokéve då pus hôt do cir
      Po fé frudjî l' påte sol tere essepeye
      Louis Lagauche, "Li ptit hierdî" (1926), p. 35 (fråze rifondowe).
    • Les aloumweres dischirnut l’ cir e bokets ; ça bouxhe, ça schete, tot tronne Henri Pétrez (fråze rifondowe).
  2. tote li plaece ådfoû d' l' air, inte les stoeles et les planetes.
  3. (mot d’ rilidjon) payis d' bouneur, metou ådfoû do monde des vicants.

Ratourneures[candjî]

  1. Nosse pere k' est e cir : prumirès paroles do Påter.
  2. monter å cir : po des profetes, aler å paradis avou leu coir. Po les Crustins, Djezus-Cri monta e cir li djoû d' l' Acinsion, et l' Aviedje li djoû del grande Notru-Dame; po les muzulmans, Mawoumet a monté å cir li 27inme djoû do cwareme moslimî.

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Mots d’ aplacaedje[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Ratournaedjes[candjî]

forveyowe bleuwe toele dzeu del tere
  • F. firmament, espace.
  • ciel, paradis