vzel

Walon (Rifondou)

**Dobès rfondowes**
vzel		vs el

Etimolodjeye

Aplacaedje di : «vs» + «el» (prono d’ djin coplemint).

Prononçaedje

AFE :
- prononçaedje zero-cnoxheu : /vzɛl/ (minme prononçaedje pattavå)
Ricepeures : nén rcepåve

Etroclé prono

vzel omrin et femrin

etrocla do prono coplemint indirek «vis» u « vos » + prono droet coplemint « li » / « el » dirî voyale eyet dvant on codjowa ki cmince pa ene cossoune.
- Dji vzel direu bén ôtmint, mins ci sereut måhonteus.
- C’ est tos côpeus d’ buzea : i vs côprént l’ tiesse et vzel rimetrént — Motî Stasse, a « bûzê » (fråze rifondowe).
- Kéne drole d’ idêye ourit s’ feme Madjene :
  Ele tchåfe li gros fier ås bolenes
  Et po mî rsouwer si mamé
  Vzel ristind so les cwate costés — Jean-Guillaume Levaux, ratournant Simon et Linåd (fråze rifondowe).
- Rade èle si clintche po d’ner s’ côp d’ oûy
  èt, dimètant qu’ine bone hinêye
  di novê pan v’s-èl hape å nez,
  on veût candjî l’ air di s’ vizèdje.
  Quéle aweûre ! I sont-st-à sohait !— Henri Simon, Li pan dè Bon Diu, On sètche lès pans, 1935.
pareymint, divant èn adviebe, lu-minme divant èn infinitif.
- Çoula, c’ est por mi l’ pus bea eyet l’ pus poenneus des payizaedjes då monde. C’ est l’ minme payizaedje ki l’ ci di dvant, mins dji l’ a rdessiné eco on côp po vzel bén mostrer.
avou l' prono « vos » come simpe raforcixhant.
- Adon cwand ele serè cpagntêye,
  Djel pormoennrè å djårdén ;
  Dji vzel ténrè a cabasse,
  Dji lyi dirè sacwants mots,
  Et dvant ki l' nuteye ni passe,
  Dji lyi frè on ptit tcheloriot. — François Barillié, Li carnaval, divins Li camarad′ dè l'joie, 1852, p.3 (fråze rifondowe).
après « vo » (di mostraedje) ey èn adviebe di plaece (ci, cial, la), li prono « vos » estant djusse rafoircixhant.
- Vos cwerîz après vosse bik : vo vzel cial.