dobler
Viebe
[candjî]| Djin et tins | Codjowa |
|---|---|
| Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) | dobele |
| Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) | doblez |
| Cåzants Ind. pr. (nos, ns) | doblans |
| Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) | dobelnut |
| Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) | dobelrè |
| Cåzant D.I.E. (dji, dj’) | dobléve |
| Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) | dobele |
| pårt. erirece (dj’ a, vos av) | doblé |
| Ôtes codjowaedjes | come shofler |
Cisse pådje u ci hagnon ci est co a scrire, u a mete d’ adrame. Si vos avoz des cnoxhances so l’ sudjet, vos l’ ploz fé vos-minme.dobler
I. [v.c.]
1. fé a dobe, rinde dobe. Dji dobele li pas po vs shuve. Avou ç' pitit comiece la, vos dobelroz vos rivnowes. I dobele si mijhe. I fåt k' i dobele l' ebalaedje.
- Awureuzmint k’ l’ amour dobléve vos foices, fré Andrî. — Joseph Mignolet, « Li tchèsturlinne dèl Bèle Rotche, 1922, p.39 (fråze rifondowe).
- F. doubler.
2. mete ene dobleure a (on mousmint). Dj' a stî fé dobler m' paltot po l' ivier. F. doubler (un habit).
- Adon, sol pindant d’ ene hourêye,
I m’ shonna vey adschinde doûçmint,
On poyou bonet so ls orayes,
Ene pelisse catchant bresses et mwins,
Des solés doblés po tchåsseure
Grand, maigue et setch— Martin Lejeune, "L’iviêr èt l’amour" (fråze rifondowe).
- Adon, sol pindant d’ ene hourêye,
3. ridobler (bouxhî so ene sakî a grands côps). Vos seroz doblé d' vosse pere. rl li sinonimeye. F. rosser, étriller.
4. ricmincî (ene anêye) a scole. I dobele si reto.
5. emantchî. I s' a fwait dobler come on gamén. rl li sinonimeye. F. duper.
6. (mot d’ colebeu) (mot d' cinema) cåzer ådzeu del vwès d' onk ki tchante, å dzeu do cåzaedje d' on fime dins èn ôte lingaedje. Didier Boclinville a doblé Bécaud dins "Nataleye".
- La, nost ome si pinsa li pus ureus do monde,
Å schoûter s' disterwitch côp so côp dobler s' tchant
Et loukî l' vidiu dschinde, di coxhea so coxhete,
Vigreuzmint, tot fjhant s' houpe, tot tchoucsant, tot tchaftant …
Pwis, toumer blamant d' feu, come ene pire, al copete
Del prijhon di s' vijhén … — Jean Dessard, D'ine cohe so l'aute, 1939, p.157, Li roûpèye èt l’ pinson (fråze rifondowe).
- La, nost ome si pinsa li pus ureus do monde,
II. [v.s.c.]
1. fé ene sacwè a dobe, divni l' dobe pus gros. Dji so seur k' il a doblé dispoy ayir. dobler d' vitesse : mete des gåz. F. accélérer. dobler dijh côps : aveur dijh côp ostant. F. décupler.
2. tcherwer tot rtournant l' yebe (ovraedje d' on brabant, dabôrd k' avou les eraires, on leyive vey tos des rnåds).