essegne

Walon (Rifondou)

Tayon-bodje latén « signum » (sene) avou l’ betchete « e- » d’ ecloyaedje (avou les rîles di scrijhaedje do son S).

AFE :
- diferins prononçaedjes : /ɛ.ˈsɛɲ/ /a.ˈsɛɲ/ /ɛ̃.ˈsɛɲ/ /ã.ˈsɛɲ/
- prononçaedje zero-cnoxheu : /ɛ.ˈsɛɲ/
Ricepeures : es·segne

singulî	pluriyal
essegne	essegnes

essegne femrin

plake metowe so li dvanteure d' ene måjhon d' comiece (otel, cåbaret, botike) avou l' no et sovint on dessén dsu.
- Asteure, edon, Tonton, alez dispinde l' essegne. — Édouard Remouchamps, Tåtî l’ Pèriquî, 1884, Ake I, Sinne XI, v. 239 (fråze rifondowe).
dessén ki rprezinte on mestî, ene societé, evnd.
- El bote, c' est l' essegne des coibjhîs — Motî del Lovire (fråze rifondowe).
marke po ricnoxhe ene sacwè.
- I fåt fé ene essegne so vos bwès.
fôme po fé de lives di boure, avou on dessén dins l' fond.
sacwè d' veyåve ki sieve d' imådje a ene sacwè d' nén veyåve (sintimint, atuze, foû ptite sacwè).
- Avou l' idêye d' astamper e walon ene essegne d' emacralaedje, on-z a ramexhné troes paroles k' avént l' cogne et l' oumeur k' i faleut: harlake, marlou eyet macrale, po fé "harloucrale" — Albert Maquet (fråze rifondowe).

c’ est ene ôte essegne
- Mafwè, l' ovrî n' a ki l' dimegne
  Po dire di s' poleur amuzer ;
  Ls ovråves djoûs, c' e-st ene ôte essegne
  I s' sacrifeye l' åme a-z ovrer. — François Barillié, Li camarad′ dè l'joie, 1852, L'amour et l'bonn' bîre, p.42 (fråze rifondowe).
plake d' on comiece
1. esse lodjî al minme essegne : pårtaedjî les minmès rascråwes.
  - Mins rovyîz vs ki vs estîz, cwand vos vs avez maryî Lodjî al minme essegne ? Portant vs avoz viké — Édouard Remouchamps (fråze rifondowe).
2. esse lodjî a ene boune, ene laide essegne : esse bén, må lodjî.
  - Dji voe bén ki ns estans lodjîs a ene bele essegne, cial — Dieudonné Salme (fråze rifondowe).
  - Dj' estans vormint lodjîs al pire des essegnes Les cinas sont sins four n' a pus rén dvins les gregnes Modele:AJA (A.J. Alexandre).
des orayes come des essegnes di bårbî : des grandès orayes.
si mari d' essegne :
1. si tromper d' ouxh
2. prinde ene sakî po çou k' i n' est nén.
  - Vos vs marixhoz d' essegne, dji n' divén nén co sote — Édouard Remouchamps (fråze rifondowe).
dessén ki rprezinte ene soce, ene societé d' comiece.
papî a essegne : papî avou l' essegne et l' adresse del djin u del soce dissu.