plake

Èn årtike di Wiccionaire.

Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Svierba do viebe «plaker»

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
plake plakes

plake femrin

  1. (industreye) plat fén boket de fier, ou d' ôte tchoi.
    • On fier al båre, c' est ene plake di fier avou ene talnete di cur k' on feréve les tchvås ki n’ avént pont d’ talon ou po lzès fé aler sol waerglaece Motî Léonard, p. 502 (fråze rifondowe et rarindjeye).
    • Metoz ene plake dizo l' tocoe, po n' nén broûler l' parket.
    • L' inte-deus, c' est des plakes d' unalite.
  2. (pus stroetmint) plat boket d’ fier avou ene sacwè di scrît dsu.
    • I gn a nole plake po-z ariver a ç' retrôclé viyaedje la.
  3. (muzike) plat rond e plastike avou des tchansons eredjistrêyes dissu.
    • Avoz totes les plakes da Bop Dechamps ?
  4. (mot des scoles) (Istwere) plat boket d’ cur ou d’ bwès ki les mwaisses di scole avént po bouxhî so l’ tancea des scolîs k’ i vlént puni.
    • Cwand l’ plake a yeu stî disfindowe, les mwaisses prindént ene plate regue po bouxhî so l’ plat des mwins Émile Pècheur (fråze rifondowe).
  5. (botanike) stindêye d' ene plante, metans: stindêye di yebe ou di dver ki l' vint rmowe.
    • Li vint rmouwéve doûçmint des grandès plakes di waessén dedja påté Jean-François Renkin, dins Li vîye bûse.
    • Dj' avans toumé so ene bele grande plake di frambåjhes.
    • Ossu, cwantes côps li ptit pazea
      K' esteut tot boirdé d' schite-d’-agaesse
      Veyeut i l' brave ome après messe
      Sognî ses plakes, li cour etait !
      Louis Lagauche, "Les belès-eures" (1928), p. 68 (fråze rifondowe).

Ratourneures[candjî]

  1. a plake : a pont, ki toume foirt bén.
    • Cwand i polèt l' atraper a plake, i n' mankèt nén leu côp Motî d’ Nivele (fråze rifondowe).
  2. a plake : a credit (la ki l' montant a payî pus tård est scrît so ene plake)

Parintaedje[candjî]

Mots d’ aplacaedje[candjî]

  • plake di voye F. panneau indicateur.
  • plake di rowe F. plaque de rue.
  • plake d’ oto F. plaque minéralogique.
  • sitroete plake ; CD odio.
  • plake lazer CD.

Sinonimeye[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Ratournaedjes[candjî]

lådje plat fier
plat fier avou on scrijhaedje
ronde plate ahesse avou del muzike eredjistrêye dissu
cur po pûni
sitindêye d' ene plante

Codjowas[candjî]

plake

  1. indicatif prezintrece, prumire et troejhinme djins do singulî, do viebe « plaker ».
    • Dji t' plake mi mwins dins t' gueuye, si t' continowes !
    • On n' såreut aler dins les tchamps cwand il a ostant ploû: ça plake ditrop.
    • Cwand i rligne, i plake Motî Léonard, p. 43 (fråze rifondowe et rarindjeye).
  2. suddjonctif prezintrece, prumire et troejhinme djins do singulî, do viebe « plaker ».
    • I fåt k' i plake totes ces afitches la divant å matén.
  3. kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, fôme camaerådrece, do viebe « plaker ».
    • Plake tu conte li meur !