tourniker

Walon (Rifondou)

Etimolodjeye

Bodje « tourn- », bodje A do viebe « tourner » avou l’ dobe cawete « -iker » des viebes.

Viebe

Djin et tins	Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’)	tournike
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs)	tournikez
Cåzants Ind. pr. (nos, ns)	tournicans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle)	tournicnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’)	tournicrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’)	tournikéve
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’)	tournike
pårt. erirece (dj’ a, vos av)	tourniké
Ôtes codjowaedjes	come bouter

tourniker (v. sins coplemint)

tourner d' tos les costés.
- I tournicnut pattavå l' viyaedje po sayî d' vinde leus cacayes. — Motî Gilliard (fråze rifondowe).
- L' aiwe tournike dins l' foncea do paxhi divant d' moussî el goyete. — Motî Gilliard (fråze rifondowe).
- Il a tourniké el gofe divant d' neyî. — Motî Gilliard (fråze rifondowe).
- Adon, tot shuvant l' blanke årmêye
  Ki l' tchén ricdût tot tournicant,
  On ndè rva sol tins ki l' vesprêye
  Sitind s' bleu vwele avå les tchamps. — Jean Dessard, D'ine cohe so l'aute, 1939, p.16, Avri (1897) (fråze rifondowe).
- So s’ passaedje, rén n’ est respecté,
  Ses traitoes tournikèt si vite,
  Et conte les boirds la k’ ele aspite,
  Les gros mwelons sont cpetés. — Joseph Vrindts, Vîx Lîge, (1901), p.167, “Drî les Rowes” (fråze rifondowe).
- Po rire, nosse pere dijheut k' i plantreut bén des ebanas åtoû di s' feme et d' ses båsheles po k' i gn åye nouk ki tournike åtoû d' zeles. — Joël Thiry (fråze rifondowe et rarindjeye).
- Li foumire tournike et s' enaire tot-z epufkinant l' air del plaece basse do cir. — Jeanne Houbart-Houge (fråze rifondowe).
(pus stroetmint) tot voltant.
- Cwand l' solo tape ås broûlants rdjets, dji rcwire adon l' ombraedje et les frissès naxhes dizo l' ramaye, et dji n' les cwite ki po haper les moxhes ki tournikèt åtoû des foyes riglatixhantes di loumire. — Jean Lejeune di Djoupeye, Avå trîhes èt bwès, p. 194.
tourner d' tos les costés, so plaece, sins saveur cwè fé, tot tchictant
- I n' a fwait ki d' tourniker tot l' divant-dinner. — D.T.W (fråze rifondowe).
tourner so lu-minme.
- Adon, so s' xhame a cane-e-cou,
  E pas di s' visse i tournikéve
  Tot montant seres et plats ferous,
  Sol tins ki l' håzinele doirmeut. — Jean Dessard, D'ine cohe so l'aute, 1939, p.69, Rimimbrance : Noyé l’ sèrwî (1920) (fråze rifondowe).
trinner après ene sakî.
- Mins binåjhe d' aveur trové ene djîsse po s' saetchî foû des grifes do Djudas ki voleut co vni tourniker åtoû d' leye, Maragarite […] rimonta e s' tchambe. — Joseph Vrindts, Li pope d'Anvers, (1896), p.50 (fråze rifondowe).