dj’

Walon (Rifondou)

Alofômes

Plinne cogne	Spotcheye cogne
dji	dj’

Prononçaedje

• AFE :
  • diferins prononçaedjes :
    • totavå, divant l' viebe, divant voyale : /ʤ/
    • divant l' viebe, divant ene divuzlêye cossounes : /ʧ/
    • totavå, dirî l' viebe : /ʧ/
    • w. do Levant /ɲ/ (dirî l' viebe, prumire djin do pluriyal, miersipepieuzmint e l’ notule ALW 2.21 , notule 4° p. 79).
  • prononçaedje zero-cnoxheu :
    • (divant l' viebe) /d͡ʒ/
    • (dirî l' viebe) /t͡ʃ/

Prono d’ djin sudjet

Alofômes

divant l’ viebe	dji
dirî l’ viebe	dju
sipotchaedje (padvant ou padrî)	dj'

dj’ (nén candjåve)

1. divant l' viebe pol prumire djin do singulî.
   • Dj' a fwin.
   • I fåt ki dj’ boute dimwin.
2. divant l' viebe pol prumire djin do pluriyal.
   • Dj' avans soe.
   • Sabaye çou ki dj’ polans fé por vos ?
3. dirî l' viebe pol prumire djin do singulî.
   • Ki n' a dj’ schouté m' mame, et n' si nén mete li coide å cô.
   • Èn veyoz nén, lzî deri dj', k' i n' a k' ås omes ki ça stitche? (dit-st i li scrijheu a des andjes ki s' kihagntént åtoû d' l' atuze do «bouneur». — Albert Maquet (fråze rifondowe).
4. dirî l' viebe pol prumire djin do pluriyal.
   • Serans dj’ ritche assez po ratchter l' boket Matî ?
   • Li ci k' eva est dins s' toirt N' esténs dj’ nén ladsu d' acoird ? — Lucyin Mahin.

Ratourneures

1. di dj' u : di dj' mi : fråzlete dins on racontaedje, metant e valeur li ci ki cåze, et k' a dit çoula. Pout divni on spot d' djin, dizo cogne «Ditch».
   • Ci n' est nén rén — di dj', mi — d' awè ene haeyåve mame insi !

Sinonimeye

• (prumire djin do pluriyal) ns
• (dirî l' viebe) dju

Mots vijhéns

Pronos d’ djins walons

Nombe	Djin	Djinre	Sudjet	Muroetrece	Acuzatif (droet coplemint)	Datif (coplemint nén direk)	Locatif	Djenitif (pårtixhrê)	Tonike (tot seu ou dirî dvancete)
Singulî	Prumire djin	—	dji, dj’ dju (padrî)	mi, m’, èm	mi, m’, èm (divant l’ viebe) mu, m’ (dirî l’ viebe)	mi, m’, èm (divant l’ viebe) mu, m’ (dirî l’ viebe)	—	—	mi
	Deujhinme djin	—	vos, vs ti, t’, èt tu, -ss (padrî)	vos, vs ti, t’, èt		vos, vis, vs ; ti, t’, èt	—	—	twè, ti, ti-minme, t’-minme, tizôte, etzôte
	Troejhinme djin	Omrin	i, il	si, s’, ès	li, l’, el	lyi	î	è endè, end, ndè, nd	lu
		Feminine	ele, elle		li, l’, el				leye
		Neute	on		—	—	—	—	lu
Pluriyal	Prumire djin	—	nos, ns ; dji, dj’	nos, ns			—	—	nos, nozôtes
	Deujhinme djin	—	vos, vs	vos, vs	vos, vs	vos, vis, vs	—	—	vos, vozôtes, tizôtes, etzôtes
	Troejhinme djin	Omrin	i, il	si, s’	les, ls ; lzès, lzè, elzès	lezî, elzî, lzî	î	è endè, end, ndè, nd	zels, yeusses
		Feminine	ele, elle						zeles, yeusses

Ortografeyes

Divant 1900 :

• tg’ : AJA

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

• dje : E1 a « dji » (dirî l' viebe) ^(lére)
• dj’ : C1, E1 a « dji » ^(lére), S0 a « dju », O0 a « djè »

Ratournaedjes

Loukîz a : dji