yeusses

Èn årtike di Wiccionaire.
Aller à la navigation Aller à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

S’ i gn åreut ene sakî ki sepreut cwè åd fwait di l’ etimolodjeye di « yeusses », el pout stitchî vaici.

Prononçaedje[candjî]

dalaedje.gif Cisse pådje u ci hagnon ci est co a scrire, u a mete d’ adrame. Si vos avoz des cnoxhances so l’ sudjet, vos l’ ploz fé vos-minme.

yeusses [omrin et femrin pron.]

  1. zel(e)s.
    • Nos restans co avou yeusses.
    F. eux, elles.
    • Vs estoz m' feme, èm soû, èm mere, èm comere: C' est po yeusses eshonne ki dj' vos voe voltî Franz Dewandelaer (fråze rifondowe).
    • El Sindje, tot bleu d' colere måtraitive li Peroket d' fafiåd Dijhant ki, di s' cråsse linwe, i n' bayreut nén deus liårds; Tertos s' mokéve di yeusses; on riyeut come des sots (J. Defrane).
    • Gn a la eto ene viye clarinete k' il ont stî mete yeuss deus l' Gurnadî. René Painblanc (fråze rifondowe).
    • Les omes, yeuss, s' inkeuret al "cantina" boere ene afwaire k' i lomèt tekila Dominique Heymans (fråze rifondowe).
    • Mins vla k' l' åbe s' a metou a clintchî et a sketer pask' il estént trop pezants a yeuss deus (W. Bal).
    • Divant yeuss, i voeynut k' i s' eleve on grand tchinne. Michel Renard (fråze rifondowe).
  1. da yeusses da zels, da leur.
    • Dji dirè pus: nos dicåces ont ene sacwè ki n' est k' da yeusse, on detay ki fwait k' on n' pout nén rnoyî leu-z etat civil Émile Romain (fråze rifondowe).
    F. qui leur appartient en propre, typique, identitaire.

Mots vijhéns[candjî]

Pronos d’ djins walons
Nombe Djin Djinre Sudjet Muroetrece Acuzatif (droet coplemint) Datif (coplemint nén direk) Locatif Djenitif (pårtixhrê) Tonike (tot seu ou dirî dvancete)
Singulî Prumire djin dji, dj’
dju (padrî)
mi, m’, èm mi, m’, èm (divant l’ viebe)
mu, m’ (dirî l’ viebe)
mi, m’, èm (divant l’ viebe)
mu, m’ (dirî l’ viebe)
mi
Deujhinme djin vos, vs
ti, t’, èt
tu, -ss (padrî)
vos, vs
ti, t’, èt
vos, vis, vs ; ti, t’, èt twè, ti, ti-minme, t’-minme, tizôte, etzôte
Troejhinme djin Omrin i, il si, s’, ès li, l’, el lyi î è
endè, end, ndè, nd
lu
Feminine ele, elle li, l’, el leye
Neute on lu
Pluriyal Prumire djin nos, ns ; dji, dj’ nos, ns nos, nozôtes
Deujhinme djin vos, vs vos, vs vos, vs vos, vis, vs vos, vozôtes, tizôtes, etzôtes
Troejhinme djin Omrin i, il si, s’ les, ls ; lzès, lzè, elzès lezî, elzî, lzî î è
endè, end, ndè, nd
zels, yeusses
Feminine ele, elle zeles


Pwaire minimom[candjî]