si

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Ershonnants mots : .

Flag of Wallonia.svg Walon

Etimolodjeye 1

Tayon-bodje latén «si» (minme sinse)

Aloyrece

Alofômes
Plinne cogne Spotcheye cogne
si s’

si

  1. dene ene condicion po ki l' viebe si fwaiye
    1. avou l' indicatif prezintrece, cwand ça s' pasrè dandjreus insi.
      Si t' véns avou mi, dji t' dinrè ene boutche al novelan.
      S' on vout bén, i fåreut cwiter cisse såle ci, ca gn a des ôtes ki rawårdèt po-z intrer.
      S' i fwait bea, dj' irè al Bovreye (Motî Forir).
    2. avou l' condicioneu ou l' suddjonctif erirece, cwand ça n' s' pasrè dandjreus nén.
      Si dj' åreu yeu sepou, dji n' î åreu seur nén yeu stî.
      Li må el picive come si on lyi avaxhe heré on tchôd fier houte et houte del tchå (J. Lejeune dins "Avå trîxhes et bwès", p. 10).
  2. dene ene condicion ki n' si såreut fé.
    Si matante åreut des coyes, ci sereut mononke.

Mots d’ aplacaedje

Ratournaedjes

± dene ene condicion po ki l' viebe si fwaiye
± dene ene condicion ki n' si såreut fé

Sustantif

singulî pluriyal
si

si o.

  1. mot "si" (aloyrece).
    1. sacwè k' on n' såreut nén fé.
      Avou des si, on metreu Lidje a Tchålerwè.
    2. condicion po fé ene sacwè.
      Gn a todi des si et des mins (Motî Forir).
Ratourneures

mete li si

Ratournaedjes

  • Flag of France.svg Francès : si (fr)

Etimolodjeye 2

Tayon-bodje latén «sic» («insi»).

Adviebe

si nén candjåve nén spotchåve

  1. divant èn addjectif, mostere on rmetaedje a des ôtes liveas d' foice do minme addjectif.
    Pout on esse si ritche et si pice-crosse ? (Motî Forir).
    I n' est nén si sûti k' i nel dit.

Sinonimeye

ossu, si tant, si télmint

Mots d’ aplacaedje

Ratournaedjes

Miniauge.gifLoukîz a : ossu

Adjondrece

Alofômes
Plinne cogne Spotcheye cogne
si s’

si

  1. (vî mot) et, ey insi, epwis.
    Cwand ns årans stî a deus troes messes, Nos vénrans cial magnî des coisses; Si magnrans ns ene ône di tripe (nén cnoxhou scrijheu dins on "Noyé walon").
    Vos vénroz; si fåt i k' vos lodjîxhe (Motî Forir).
    Binamé et djusse est i, l' Signeur; si fé des lwès po rmete les petcheus sol voye (G. Sfasie) (ratournant li såme XXIV-XXV)
  2. mågré ça.
    Co k' on n' åreut ni pan ni pîce, Si lzî fåt i rparer leu tiesse Di beas parmints tcherdjîs d' féns pieles Po dmorer e påye åtoû d' zeles (Vî tecse d' aviè 1600).

Mots d’ aplacaedje

et s'

Ratournaedjes
± et Miniauge.gifLoukîz a : et

    Etimolodjeye 3

    Tayon-bodje latén «se» (minme sinse)

    Dobès rfondowes
    si Equals sign.svg ès

    Prono d’ djin coplemint

    si o. & f.

    1. coplemint d' on viebe å prono a l' infinitif.
      Ké plaijhi di si stinde dins l' frisse waide.
    2. coplemint direk del troejinme djin do singulî (omrinne, femrinne ou neute) di viebes å prono muroetreces.
      I n' si rwaite nén dins on miroe tos les djoûs.
    3. coplemint direk del troejinme djin do pluriyal (omrinne ou femrinne) di viebes å prono muroetreces et nonlôtreces.
      Ele ni s' ont nén lavé å matén, ni ene ni l' ôte.
      Ele si batént a côp d' schinetes, come les omes.
    4. coplemint di viebe a nén cnoxhou sudjet.
      I si djheut, dins l' viyaedje, k' elle coûtchive avou èn ôte.
    5. coplemint direk del prumire djin do pluriyal, avou l' prono sudjet "on".
      Nos n' î vléns nén aler, mins, tot conte fwait, on s' a bén plai.

    Ratournaedjes

    ± coplemint d' on viebe å prono a l' infinitif
    ± coplemint direk del troejinme djin do singulî
    ± coplemint direk del troejinme djin do pluriyal
    ± coplemint direk del prumire djin do pluriyal

    Etimolodjeye 4

    Tayon-bodje latén «suus» (minme sinse)

    Dobès rfondowes
    si Equals sign.svg ès

    Prezintoe d’ apårtinance

    Alofômes
    si-n si-t


    singulî pluriyal
    si ses

    si o. & f.

    1. prezintoe d' apårtinance do rwaitant et del riwaitante.
      Si fré m' a vnou trover.
      Si sour m' a vnou trover.
      I fåt schoûter s' pere et s' mere (Motî Forir).

    Ratournaedjes

    si

    Etimolodjeye 5

    Prumirès letes di "Sancti Iohannes", boket d' èn air latene k' a siervou a lomer les notes.

    Sustantif

    singulî pluriyal
    si

    si o.

    1. dierinne note di muzike, inte li "la" et l' "do" do dzeu.
      Si, todi avou tes si, Si t' montes co, t' rarives a do (Tchanson des notes).

    Mots vijhéns

    Notes di muzike e walon
    do mi fa sol la si

    Ratournaedjes

    si
    • Flag of the United Kingdom.svg Inglès : si (en)
    • Flag of France.svg Francès : si (fr)

    Flag of France.svg Francès

    Aloyrece

    1. si (mot scrît eyet prononcî e francès come e walon)
      Si j’avais su, je ne serais pas venu; mais tous comptes faits, je me suis bien plu.
      Si dj' åreu seu, dji n' åreu nén yeu vnou; mins tot rabatou, dji m' a bén plai.

    Adviebe

    si

    1. si (mot scrît eyet prononcî e francès come e walon)
      Elle est si belle !
      Elle est si bele !

    Mot-fråze

    si

    1. siya, si-fwait
      On m’ a dit que vous ne viendriez pas :: Mais si !
      On m' a dit k' vos n' vénrîz nén :: Siya, taiss !

    Sustantif

    si

    1. si (mot scrît eyet prononcî e francès come e walon)
      1. note di muzike.
      2. lomaedje do mot "si".
        Avec des si, on met Paris en bouteille.
        Avou des si, on mete Paris e botaye.

    Flag of Spain.svg Espagnol

    Mot-fråze

    si

    1. oyi (åy).
      ¿ Quieres un café ? :: Si, señor.
      Vouss ene djate di cafè ? Oyi, monsieu.