si

Èn årtike di Wiktionary.
Potchî a: naiviaedje, cweri

Flag of Wallonia.svg Walon

Etimolodjeye 1

Tayon-bodje latén «si» (minme sinse)

Aloyrece

Alofômes
Plinne cogne Spotcheye cogne
si s'

si

  1. dene ene condicion po ki l' viebe si fwaiye
    1. avou l' indicatif prezintrece, cwand ça s' pasrè dandjreus insi.
      Si t' véns avou mi, dji t' dinrè ene boutche al novelan.
      S' on vout bén, i fåreut cwiter cisse såle ci, ca gn a des ôtes ki rawårdèt po-z intrer.
      S' i fwait bea, dj' irè al Bovreye (Motî da Forir).
    2. avou l' condicioneu ou l' suddjonctif erirece, cwand ça n' s' pasrè dandjreus nén.
      Si dj' åreu yeu sepou, dji n' î åreu seur nén yeu stî.
      Li må el picive come si on lyi avaxhe heré on tchôd fier houte et houte del tchå (J. Lejeune dins "Avå trîxhes et bwès", p. 10).
  2. dene ene condicion ki n' si såreut fé.
    Si matante åreut des coyes, ci sereut mononke.
Ratournaedjes



Sustantif

singulî pluriyal
si si

si o.

  1. mot "si" (aloyrece).
    1. sacwè k' on n' såreut nén fé.
      Avou des si, on metreu Lidje a Tchålerwè.
    2. condicion po fé ene sacwè.
      Gn a todi des si et des mins (Motî da Forir).
Ratourneures

mete li si

Ratournaedjes


Etimolodjeye 2

Tayon-bodje latén «sic» («insi»).

Adviebe

si nén candjåve nén spotchåve

  1. divant èn addjectif, mostere on rmetaedje a des ôtes liveas d' foice do minme addjectif.
    Pout on esse si ritche et si pice-crosse ? (Motî da Forir).
    I n' est nén si sûti k' i nel dit.
Sinonimeye

ossu, si tant, si télmint

Mots d' aplacaedje
Ratournaedjes


Adjondrece

Alofômes
Plinne cogne Spotcheye cogne
si s'

si

  1. (vî mot) et, ey insi, epwis.
    Cwand ns årans stî a deus troes messes, Nos vénrans cial magnî des coisses; Si magnrans ns ene ône di tripe (nén cnoxhou scrijheu dins on "Noyé walon").
    Vos vénroz; si fåt i k' vos lodjîxhe (Motî da Forir).
    Binamé et djusse est i, l' Signeur; si fé des lwès po rmete les petcheus sol voye (G. Sfasie). (ratournant li såme XXIV-XXV)
  2. mågré ça.
    Co k' on n' åreut ni pan ni pîce, Si lzî fåt i rparer leu tiesse Di beas parmints tcherdjîs d' féns pieles Po dmorer e påye åtoû d' zeles (Vî tecse d' aviè 1600).
Mots d' aplacaedje

et s'

Ratournaedjes


Etimolodjeye 3

Tayon-bodje latén «se» (minme sinse)

Dobès rfondowes
si Equals sign.svg ès

Prono d' djin coplemint

si o. & f.

  1. coplemint d' on viebe å prono a l' infinitif.
    Ké plaijhi di si stinde dins l' frisse waide.
  2. coplemint direk del troejinme djin do singulî (omrinne, femrinne ou neute) di viebes å prono miroetreces.
    I n' si rwaite nén dins on miroe tos les djoûs.
  3. coplemint direk del troejinme djin do pluriyal (omrinne ou femrinne) di viebes å prono miroetreces et nonlôtreces.
    Ele ni s' ont nén lavé å matén, ni ene ni l' ôte.
    Ele si batént a côp d' schinetes, come les omes.
  4. coplemint di viebe a nén cnoxhou sudjet.
    I si djheut, dins l' viyaedje, k' elle coûtchive avou èn ôte.
  5. coplemint direk del prumire djin do pluriyal, avou l' prono sudjet "on".
    Nos n' î vléns nén aler, mins, tot conte fwait, on s' a bén plai.
Ratournaedjes





Etimolodjeye 4

Tayon-bodje latén «suus» (minme sinse)

Dobès rfondowes
si Equals sign.svg ès

Prezintoe d' apårtinance

Alofômes
si-n si-t
singulî pluriyal
si ses

si o. & f.

  1. prezintoe d' apårtinance do rwaitant et del riwaitante.
    Si fré m' a vnou trover.
    Si sour m' a vnou trover.
    I fåt schoûter s' pere et s' mere (Motî da Forir).
Ratournaedjes


Etimolodjeye 5

Prumirès letes di "Sancti Iohannes", boket d' èn air latén k' a siervou a lomer les notes.

Sustantif

singulî pluriyal
si si

si o.

  1. dierinne note di muzike, inte li "la" et l' "do" do dzeu.
    Si, todi avou tes si, Si t' montes co, t' rarives a do ([http://rifondou.walon.org/sicole/48.html Tchanson des notes).
Ratournaedjes


Flag of France.svg Francès

Aloyrece

  1. si (mot scrît e francès come e walon)
    Si j’avais su, je ne serais pas venu; mais tous comptes faits, je me suis bien plu.
    Si dj' åreu seu, dji n' åreu nén yeu vnou; mins tot rabatou, dji m' a bén plai.

Adviebe

si

  1. si (mot scrît e francès come e walon)
    Elle est si belle !
    Elle est si bele !

Mot-fråze

si

  1. siya, si-fwait
    On m’ a dit que vous ne viendriez pas :: Mais si !
    On m' a dit k' vos n' vénrîz nén :: Siya, taiss !

Sustantif

si

  1. si (mot scrît e francès come e walon)
    1. note di muzike.
    2. lomaedje do mot "si".
      Avec des si, on met Paris en bouteille.
      Avou des si, on mete Paris e botaye.

Flag of Spain.svg Espagnol

Mot-fråze

si

  1. oyi (åy).
    ¿ Quieres un café ? :: Si, señor.
    Vouss ene djate di cafè ? Oyi, monsieu.