Aller au contenu

fåde

Èn årtike di Wiccionaire.
Loukîz eto : fade, fâde.

Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye 1[candjî]

Tayon-bodje mîtrin neyerlandès « fald » (pådje, retourêye plaece pol hopea d' ansene, eclôs), pal voye d' on calcaedje do picård « faude »; Dataedje do mot : 1366 (mot cité dins l’ FEW ? 98a Loukîz a : Imådje:FEW aurtike faude.jpg).

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
fåde fådes

fåde femrin

  1. (mot d’ foistî) moye di bwès ki va esse broûlêye doûçmint po fé do tcherbon d' bwès.
    • Si t' åreus yeu metou l' feu al moye di fåde divant del ricatchî, ça åreut fwait on braijhisse, et tot tourner a soûfe.
    • C' est ciddé ki dj' vons dressî nosse fåde les omes ! Lucyin Mahin.
  2. moncea d' tcherbon d' bwès.
  3. feu d' bahous (souwés montants des canadas, u d' èn ôte divere).

Ratourneures[candjî]

  1. hôte fåde : moye ki n' st nén co metowe a feu, u å cminçmint do broûlaedje.
  2. basse fåde : moye k' a tot fwait d' broûler, et k' est retaessêye djus.
  3. tere d' aire di fåde : noere fråle tere, foirt boune po les fleurs.
    F. terreau.
  4. tcherbon d' fåde : tcherbon d' bwès.
    F. charbon de bois.

Mots d’ aplacaedje[candjî]

Parintaedje[candjî]

Omofoneye[candjî]
  • fåte (flotche)
  • fade (sins gosse; nawe, feneyant)
Ortografeyes[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : O100
Ratournaedjes[candjî]
moye po fé do tcherbon d' bwès
feu d' souwés buks
  • Francès : feu de fanes

Waitîz eto[candjî]

Lijhoz l’ årtike fåde so Wikipedia

Etimolodjeye 2[candjî]

Sitindaedje di fåde (sacwè rafaxhî come ene fåde); li mot a passé dizo l' fôme rifrancijheye farde e F. d' Beldjike, did la e F. do Congo, pu rpasser e walon dizo l' rifrancijha "fârde" (etimolodjeye nén acertinêye).

Sustantif[candjî]

fåde femrin

  1. (mot des scoles) dobe foye di cwåtron u d' plastik, come en coviete di live, po mete divins on paket d' foyes volantes.
    • Çou k' i lyi fåt, c' est les fådes et les cayés k' ele lyi va apoirter Lucien Somme (fråze rifondowe).
  2. çou k' i gn a dvins.
    • Dj' a yeu l' fåde « Gaston Lucy » å CIDWEL.
  3. (mot d’ economeye) pactêye di 50 pakets d' cigaretes.
    • Dins l' valijhe, c' esteut totès fådes di cigaretes et des tchåsses nilon.
Sinonimeye[candjî]
  1. rl a: dossire.
Ortografeyes[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Ratournaedjes[candjî]
  1. F. chemise.
  2. F. dossier
  3. F. emballage de 50