fåde

Èn årtike di Wiccionaire.
Aller à la navigation Aller à la recherche
Loukîz eto : fade, fâde.

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye 1[candjî]

Tayon-bodje mîtrin neyerlandès « fald » (pådje, retourêye plaece pol hopea d' ansene), eclôs), pal voye d' on calcaedje do picård « faude ».

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
fåde fådes

fåde femrin

  1. (mot d’ foistî) moye di bwès ki va esse broûlêye doûçmint po fé do tcherbon d' bwès.
    • Si t' åreus yeu metou l' feu al moye di fåde divant del ricatchî, ça åreut fwait on braijhisse, et tot tourner a soûfe.
    • C' est ciddé ki dj' vons dressî nosse fåde les omes ! Lucyin Mahin.
    hôte fåde : moye ki n' st nén co metowe a feu, u å cminçmint do broûlaedje.
    basse fåde : moye k' a tot fwait d' broûler, et k' est retaessêye djus.
    aire di fåde; aire a fåde; u plaece di fåde : ronde plaece avou del noere tere, la k' i gn a yeu dinltins ene fåde.
    • On bea djoû, vo l' la toumé so ene ancyinne aire di fåde, la k' n aveut del bele noere tere a make Lucyin Mahin.
    F. aire de carbonisation .
  2. tere d' aire di fåde : noere fråle tere, foirt boune po les fleurs.
    F. terreau.
  3. tcherbon d' fåde : tcherbon d' bwès.
    F. charbon de bois.
  4. moncea d' tcherbon d' bwès.
  5. feu d' bahous.
    F. feu de fanes.
Parintaedje[candjî]

Minme sourdant etimolodjike (?)

Omofoneye[candjî]
  • fåte (flotche)
  • fade (sins gosse; nawe, feneyant)
Ortografeyes[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : O100
Ratournaedjes[candjî]
moye di fjhaedje di tcherbon d' bwès

Etimolodjeye 2[candjî]

dalaedje.gif Cisse pådje u ci hagnon ci est co a scrire, u a mete d’ adrame. Si vos avoz des cnoxhances so l’ sudjet, vos l’ ploz fé vos-minme.

walon "fåde" sitindaedje di fåde (sacwè rafaxhî come ene fåde); li mot a passé dizo l' fôme rifrancijheye "farde" e F. d' Beldjike, did la e F. do Congo, pu rpasser e walon dizo l' rifrancijha "fârde".

Sustantif[candjî]

fåde femrin

  1. dobe foye di cåtron u d' plastik, come en coviete di live, po mete divins on paket d' foyes volantes.
    • Çou k' i lyi fåt, c' est les fådes et les cayés k' ele lyi va apoirter Lucien Somme (fråze rifondowe).
    F. chemise.
  2. çou k' i gn a dvins.
    • Dj' a yeu l' fåde "Gaston Lucy" å CIDWEL.
    rl a: dossire. F. dossier.
  3. pactêye di 50 pakets d' cigaretes.
    • Dins l' valijhe, c' esteut totès fådes di cigaretes et des tchåsses nilon.
Ortografeyes[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :