ribouter

Walon (Rifondou)

**Alofômes di r(i)-**
avou ene sipotchåve voyale	avou ene divanceye voyale	sipotcheye cogne
ribouter	erbouter	rbouter

Etimolodjeye

Do viebe « bouter » avou l’ betchete « ri- » des viebes çou ki dene on mot avou l’ cawete di codjowaedje « -er » des viebes.

Prononçaedje

AFE :
- diferins prononçaedjes : /ʀi.bu.ˈte/ /ʀi.bu.ˈtɛ/ /ʀy.bu.ˈte/ /ʀœ.bu.ˈte/
- prononçaedje zero-cnoxheu : /ʀi.bu.ˈte/
Ricepeures : ri·bou·ter

Viebe

Djin et tins	Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’)	riboute
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs)	riboutez
Cåzants Ind. pr. (nos, ns)	riboutans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle)	riboutnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’)	riboutrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’)	riboutéve
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’)	riboute
pårt. erirece (dj’ a, vos av)	ribouté
Ôtes codjowaedjes	come bouter

ribouter (viebe å coplemint)

bouter adon k' on aveut djoké.
- Il avént dvou clôre avou l' minêye, mins asteure, i rboutèt.
revoyî e-n erî (ene sakî, ene sacwè ki vént toprès).
- Mågré totes les promesses, li vireus passeu d’ aiwe
  Riboutéve li mariaedje et les saetchs di skelins,
  N’ åreut nén dné ene çanse po divni tchesturlin. — Joseph Vrindts (fråze rifondowe).
- On dit todi k’ on n’ pout rbouter ene feme ; on dvreut dire k’ ene feme ni s’ riboute måy. — Arthur Xhignesse, Bwègnes mèssèdjes èt p'titès gotes, (1905), p.14 (fråze rifondowe).
- Diè k’ a-st adegnî sinte Madlinne n’ årè nén l’ coraedje di m’ ribouter adon ki, dré ouy, dji n’ vou pus viker ki po m’ feye. — Joseph Vrindts, dins Li pope d' Anverse (fråze rifondowe).
- Dabôrd, dji vou k' vos m' riboutexhe
  Si vos m' djudjîz d' on måva fond ;
  Pårlez francmint, djans, po k' dji såye
  A l' ône ki vs muzurez mes råjhons. — Jean Dessard, D'ine cohe so l'aute, 1939, p.118, Li brave Nanète (1910) (fråze rifondowe).
- Mins li ptite Tansou, leye, di tote li foice des prumirès celules di s' cervea, ribouta l' Malén, et tiestowmint, voleur dimorer acrotcheye. — Lucyin Mahin, Vera.
- Arqiya n' a rén trové d' mî ki d' aler rcweri ene grande låsse ås solés, li bôrer d' linne di moton, et d' î tchôkî l' efant; inte deus tetêyes, ele riboutéve li låsse avou l' gamene, bén refaxheye, padrî li stouve-crapåd. — Lucyin Mahin, Vera.
(pus stroetmint) tot djåzant d' on monkeur.
- Vos m' riboutez, Mareye, dji sai bén po kéne cåze :
  Vos schoûtez trop voltî li måle linwe ki m' kidjåze. — Édouard Remouchamps, Tåtî l’ Pèriquî, 1884, Ake I, Sinne I, v. 35-36 (fråze rifondowe).
- Dji sai bén çou k' vos voloz dire, mins vos vs marixhoz. Dji n' a måy vinou cial po Dezirêye, ci n' est nén des berikes di m' tins ; et a mi adje, i våt mî ene vatche ki cints moxhons. Si ç' n' aveut nén stou l' pawe d' esse ribouté, vla lontins k' dj' åreu spozé Djenvire ; — Joseph Vrindts, Li diale di so l'fontaine, 1889, sinne XV, p.39 (fråze rifondowe).
- Djel vôreu hanter
  Mins dj' so todi rbouté
  Ca ele hante li boigne Macasse
  On bonasse
  K' e tot tins
  Fwait l' martchand d' tchéns ! — Jean Bury, Joyeux rèspleus, (1899), "Po plaire à Nanèsse" (fråze rifondowe).
mete a dmwin, ni nén voleur fé.
- Ki voloz vs, li mestî a des obligåcions k' on n' pout nén todi rbouter. — Joseph Mignolet, Li vôye qui monte, (1933), p.22 (fråze rifondowe).
responde a ene dijhêye.
- - Waitîz, Vera Aminievna, dins ç' werene la do muzêye, li Rûsse ki s' fwait trawer s' vinte pal bayonete di l' Inglès: èn direut on nén k' ça vike ?
  (…). Mins Vera ribouter docô:
  - Drole di ratourneure po djåzer d' onk ki va leyî la ses hozetes, li moumint d' après, monsieu Esmayel !— Lucyin Mahin, Vera (fråze rarindjeye).
(v. sins coplemint) crexhe après s' aveur djoké.
- Louke on pô ki c’ est bea l’ prétins ! Tot ravike, tot rboute foû tere… — Paul-Henri Thomsin, ratourtnant Tchantchès, c'èst po rîre, 2023, p.7 (fråze rifondowe).