curêye

Èn årtike di Wiccionaire.
Aller à la navigation Aller à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Bodje « cur », avou l’ cawete « -êye » (çou k’ gn a dins l’ cur) ; mot cité dins l’ FEW 2 1187a.

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
curêye curêyes

curêye femrin

  1. crevêye biesse.
    • Gn aveut deus dijhinnes di tchéns ratroplés åtoû d’ ene curêye di tchvå.
    • Kissemêyes håre et hote, des curêyes di chamos, totes etires, souwêyes come des catches e for, avou leus flouwis ouys, refoncés e leus trôs, et, leus poyowès peas tinkieyes so l’ oxhea d’ leus coisses. Jean-Pierre Dumont (fråze rifondowe).
  2. coir d’ ene djin k’ est moite.
    • Calvin esteut on tchenonne
      Et Luther, on disbåtchî moenne ;
      Å diåle les coirnêyes
      Eto leus curêyes ! Bate di dvize inte on catolike ey on protestant (fråze rifondowe).
    • Bråmint d’ leus frés n’ ont nén avou ç’ tchance la, et po l’ djoû d’ ouy, leus curêyes ecråxhèt les rodjes viers. Jean-Pierre Dumont (fråze rifondowe).
  3. (traitant) djin k’ on n’ inme nén.
    • Lorint ni vna pus el måjhon, et n’ hanta pus avou leu Julia, et i s’ maria avou ene des Tîxhes, ene grand curêye ki lyi frè vey li diåle tote si veye. Albert Lenfant (fråze rifondowe).
    • Li veye est ene curêye ! dit-st i al moxhe ki coreut åtoû d’ on ptit potea d’ bire sol candliete ; åy, ene curêye, vormint ! Jean-Marie Masset (fråze rifondowe).
  4. mwinre biesse, presse a mori.
    • Si on n’ mete pont d’ ecråxhe so les waides, al fén del campagne, les biesses seront come des curêyes. Louis Baijot (fråze rifondowe).
  5. (tot djåzant å rvier) dins l’ ratourneure : boune curêye : bråve djin.
    • Oyi, l’ boune poere, li boune curêye,
      Elle a moenné ene pôve vicåreye. Simon li scrinî (fråze rifondowe).

Ratournaedjes[candjî]

  1. flairant come ene curêye : ki flaire foirt. On dit eto : come on vexhåd.

Sinonimeye[candjî]

(coir d’ ene djin k’ est moite)

(djin k’ on n’ inme nén)

(djin k’ on n’ inme nén)

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Ratournaedjes[candjî]

crevêye biesse
coir (u bokets) d’ ene djin k’ est moite
djin k’ on n’ inme nén
mwinre biesse, presse a mori
flairant come ene curêye
boune curêye