molén

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Wikipedia-logo-en.png Cial, n a des
racsegnes
eciclopedikes so
les moléns

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Bodje « mol- », bodje A do viebe « moure » avou l’ cawete « -én ».

dalaedje.gif

molén [o.n.]

  1. bastimint la k' on moût ene dinrêye, copurade do grin.
    • Tins del guere, dj' avans yeu des cotcheus; i ramassént del blè dins les cines et i rpassént å molén pol moure (ramexhné pa Jacky Adam).
    • Cwand vos seroz houte di l' Ôlreye, on vî molén ki toume e pîces, vos trevåtchroz li hamea d' Veve J. Houziaux (fråze rifondowe).
    Loukîz a : mônî, mieule.
  2. usteye po moure ene dinrêye.
    • Gn a nén d' l' electrike po fé aler l' molén et mi dj' a rovyî d' moure li cafè A. Maquet (fråze rifondowe).
  3. usteye ki toûne.
    • Cwand les rowes, dins nosse tiesse, ni tournént pus foirt bén, On mawyive des fayenes po-z ecråxhî l' molén (L. Piron).
    • El tins, on l' moût et on l' rimoût å grand molén del vicåreye (L. Lecomte)
  4. pitit molén, molén a l' aiwe : mozete d' ene feme, eneviè li "molén å vint" (li drî ki vesse).
    F. vulve.

Ratourneures[candjî]

  1. >> molén a l' aiwe, molén å vint, molén electrike : molén ki va a l' aiwe, å vint, a l' electrike. Li tiesse mi toûne dedja come on molén å vint (Les Ipocondes).
  2. >> molén ås fayenes, ås schoices : molén ki moût des fayenes, des schoices.
  3. >> pire di molén : pires ki tournèt et moure li grin inte di zels
  4. >> somadjî a fé tourner les aiyes d' on molén : somadjî foirt
  5. >> fé rivni d' l' aiwe sol molén  : fé rintrer des cwårs e manaedje.
  6. >> molén å cafè : trimouye u molén electrike. F. moulin à café.
  7. >> molén a fiyî : usteye ki toûne et k' on feye del linne avou. F. rouet.
  8. >> molén ås paroles : berdeleu. Les caisresses voeynut passer des soriyants, des grigneus, des pressès, des båyåds, des mouweas, des beguiåds, des moléns ås paroles, des spepieus, des djan-fote des målureus et mwints côps... on conteu d' fåves C. Massaux (fråze rifondowe).
  9. >> si mere lyi a leyî deus moléns, onk a l' aiwe et l' ôte å vint : ele ni lyi a rén leyî (ki ses trôs naturels).
  10. >> elle a l' molén do cou spiyî : po ene comere ki rote tot alårdjixhant les djambes.

Parintaedje[candjî]

Mots d’ aplacaedje[candjî]

Ratournaedjes[candjî]

fr= moulin