nowe

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye 1[candjî]

Femrin singulî di : «nou» Miniauge.gifLoukîz a : « nou#Walon 2 »

Addjectif[candjî]

singulî pluriyal
omrin nou nous
femrin padrî nowe nowes
femrin padvant nowe nowès

nowe o. (come addjectif djondrece, metou padvant u padrî l' no)

  1. nén mousseye, sins mousmints.
    • I loukive des fotos d' nowès cmeres e catchete.
  2. nouv côps so dijh dins l’ ratourneure : tote nowe.
Ratourneures[candjî]
  1. a tiesse nowe: sins rén so s' tiesse; On dit eto : a tiesse difûle
Mots d’ aplacaedje[candjî]

miernowe

Etimolodjeye 2[candjî]

Tayon-bodje vî vî tîxhon * «hnukkô» (crole d' ene corante aiwe), adon racuzinåve avou l' inglès « nook » (coine di deus meurs), li francès « noue » (minme sinse); dedja dins l' vî lingaedje d’ oyi (vî francès « nohe », femrin u ) et vî francès « noc », omrin; gotire).

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
nowe nowes

nowe f.

  1. (mot do bastimint) plaece ki deus toets s' radjondèt.
    • Nos fåt replaecî l' zénk al nowe Motî d’ Nivele (fråze rifondowe et rarindjeye).
  2. plaece inte li toet et li tchminêye.
  3. plake di zénk u gotire k' on î mete.
    • Fåt rmete ene nowe di zénk inte les deus toeteures Motî del Lovire (fråze rifondowe et rarindjeye).
    • El nowe est boutcheye pa les foyes Motî del Lovire (fråze rifondowe).
Ratourneures[candjî]
  1. fond d' nowe : plake di zénk k' on mete so ene nowe, po l' aiwe èn nén moussî ådvins.
    • On fond d' nowe, c' est l' zénk k' on mete dizo les ardwezes, conte li tchminêye, et dou çk' i gn deus toets ki rarivèt eshonne Motlî Pierret so les måjhons a Longuiè (fråze rifondowe et rarindjeye).
Parintaedje[candjî]

(minme sourdant etimolodjike)

Ortografeyes[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : C13, R13
Ratournaedjes[candjî]
± sinse do mot k' est ratourné

dalaedje.gif

Etimolodjeye 3[candjî]

Sustantif[candjî]

nowe f.

  1. ancyin lét d' on ri.
    • Dj' aléns pexhî al Nowe ås Iyons.
Ortografeyes[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
F. noue (fossé)

Etimolodjeye 4[candjî]

Sustantif[candjî]

nowe f. nedje. eployî dins l' ratourneure

  1. a nowe : tot nedjant.
Passer Mouze a nowe.
Ortografeyes[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Sourdants[candjî]