ranairi

Walon (Rifondou)

**Dobès rfondowes**
ranairi		renairi

Bodje « air », avou l’ dobe betchete « ra- » des viebes ey avou l’ cawete di codjowaedje « -î » des viebes.

Djin et tins	Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’)	ranairi / ranairixh
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs)	ranairixhoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns)	ranairixhans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle)	ranairixhnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’)	ranairirè / ranairixhrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’)	ranairixheu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’)	ranairixhe
pårt. erirece (dj’ a, vos av)	ranairi
Ôtes codjowaedjes	come prusti

rimete a l' air.
- Drovoz les fniesses po ranairi l' tchambe.
- Ranairixhoz l' coujhene divant d' serer l' ouxh. — Motî Gilliard (fråze rifondowe).
- Il ont ranairi l' tchambe divant d' aler coûtchî. — Motî Gilliard (fråze rifondowe).
- I fåt pa côps ranairi ses idêyes. — Motî Gilliard (fråze rifondowe).
- Leyîz bén ranairi totes les plaeces. — Henri Simon, « Janète » 1911, (eplaidaedje da Jean Haust di 1936), p.124 (fråze rifondowe).
fé prinde l' air.
- On locataire
  K’ esteut-st abagué vo-nd-la waire
  Meta ranairi, tot bounmint,
  Ene robete ådfoû di s’ finiesse. — Joseph Vrindts, ”Vîx Lîge” (1901), p.148, “Li Rivage Grand-Henri” (fråze rifondowe).
(imådjreçmint) diner ene deujhinme djonnesse, raviker.
- Après aveur tchanté l’ feme et l’ borgogne, vocial li « ctapé manaedje », di Hinri Forir, ki fourit onk des prumîs a ranairi l’ walon après l’ an trinte. — Joseph Mignolet, Li walon å payîs di Lîdje, (1938), p.43 (fråze rifondowe).
rafroedi.
- Vos nos avoz fameuzmint ranairi a leyî totes les fignesse drovowes. — Motî Gilliard (fråze rifondowe).

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

mete di l' air

fé prinde l' air

rafroedi

si ranairi les idêyes