tchårné

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye 1[candjî]

Bodje « tchårn- » (« tchå »), (adon k' on ratind etimolodjicmint ), kécfeye pa sbetchaedje di : di «distchårné».

Addjectif[candjî]

singulî pluriyal
omrin tchårné tchårnés
femrin padrî tchårnêye tchårnêyes
femrin padvant tchårnêye tchårnêyès

tchårné o. come addjectif djondrece, metou purade divant l' no

  1. bén poirtant (k' a bråmint del tchå).
    • C' est ene grosse feme, bén poirtante, rozlante, tchårnêye come ene trecinsresse ki vént drovi (E. Thirionet).
    • Come on djoyeu nûton, (li Pere Noyé) esteut tchårné, tchofou Et dj' m' a peté a rire cwand c' est k' dji l' a veyou B. Louis (fråze rifondowe). (ratournant «Li nute divant l' Noyé»)

Ratourneures[candjî]

  1. tchårnêye come ene trecinsresse

Sinonimeye[candjî]

tchårnou, bén poirtant

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : R13


Ratournaedjes[candjî]
± bén poirtant

Etimolodjeye 2[candjî]

Bodje « tchårn- » (« tchåne »), (adon k' on ratind etimolodjicmint ), avou acmaxhaedje do sinse 1 (les tchårnowès comeres estént waiteyes come pus avnantes).

Addjectif[candjî]

singulî pluriyal
omrin tchårné tchårnés
femrin padrî tchårnêye tchårnêyes
femrin padvant tchårnêye tchårnêyès

tchårné o. come addjectif djondrece, metou purade divant l' no

  1. bén vayant et assaetchant, tot cåzant d' èn ome.
    • Il avént ene tchårnêye båshele ki les djonneas årént bén volou rire avou Motî Gilliard (fråze rifondowe).
    • Dji so co assez vete, parant, po fé l' bouneur d' ene comere ene miete pus avnante et pus tchårnêye G. Bernard (fråze rifondowe).
    • Dji vos ténrè a l’ ouy po waitî ki vos fjhoxhe des conoxhances. Vos estoz trop tchårnêye po rivni tote seule (O. Mollet).
  2. bén plaijhant po-z î dmorer, tot djåzant d' ene plaece.
    • A ene pixheye do grand «Palå des Spôrts» a Brussele, si strove li pus tchårné des Parks di tos les alintoûs (O. Mollet).

Parintaedje[candjî]

tchårnant (C1)

Sinonimeye[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : R13


Ratournaedjes[candjî]