tchame

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

dalaedje.gif

Rowe di tchår wa.jpg

Etimolodjeye 1[candjî]

Tayon-bodje gayel «cambo» (ki toûne).

Sustantif[candjî]

tchame f.

  1. (mot des tchårlîs)
  2. (v.v.m. d' tchårlî, di cinsî, di tcheron) tchaeke des årvolowès pîces di bwès ki fjhèt l' djante des rowes di bwès, sotnowes på bindadje di fier, et ki s' astokèt so les rais.
    • Les rowes di tchår avént shijh tchames, les cenes di berwete, cwate.
    • Po fé ene rowe, li tchårlî fwait des rais, on moyoû et des tchames E. Pècheur (fråze rifondowe).
    • I fåt ene tchame po deus rais.
    On dit eto: djante.
    F. jante de bois.

>> sitoker ene tchame : î emantchî les rais. Po stoker ene tchame, on xhorlêye les tchames avou l' xhore (ramexhné pa J. Haust).

>> aveur li dos come ene tchame : esse vôssé do dos, copurade cwand on dvént vî.

    • D' ene pitite feme foirt vôssêye, on dit: avou s' dos, on freut ddja ene bele tchame (ramexhné pa E. Pècheur (fråze rifondowe).
  1. tchame d' on pousse rond soûmint d' on pousse, k' on bastixh li sponte dissu.
  2. tchame d' on sployon bwès ki toûne å dvant do sployon, la k' on clawe li fier.

>> aveur ene sacwè e tchame : aveur ça ki toûne dins l' tiesse (come des tchames metowes ene dirî l' ôte po fé ene rowe).

    • Ciste idêye la, c' est ene idêye ki nel cwite nén; il a ça e tchame G. Belleflamme (fråze rifondowe).
    On dit eto: e trexhe.
    F. idée fixe.

Parintaedje[candjî]

Sipårdaedje do mot[candjî]

w. do Mitan, w. do Levant, Basse Årdene


Etimolodjeye 2[candjî]

Etimolodjeye 3[candjî]

Etimolodjeye 4[candjî]