timpesse

Èn årtike di Wiktionary.
Potchî a: naiviaedje, cweri
Wikipedia-logo-en.png Cial, n a des
racsegnes
eciclopedikes so
les timpesses
Timpesse åbes ployant.jpg

Flag of Wallonia.svg Walon

Etimolodjeye et tcherpetaedje

Tayon-bodje latén «tempesta» (minme sinse); l' adviebe riprezinte on stindaedje do sinse do mwaisse mot.

Prononçaedje

Sustantif

singulî pluriyal
timpesse timpesses

timpesse o & f (djinre diferin do sfwait mot e francès)

  1. (meteyo) grande air, ki råye les åbes, et stårer les bateas el mer.
    On timpesse a flaxhî tos les grins; s' a-t i råyî des gros åbes (Motî Forir).
    Des rôlants, c' est des grossès waxhes k' i gn a dins l' mer ou les grandès basses cwand c' est timpesse.
    Leye todi rider so ti schåfe les timpesses eyet les wagues vinowes d' ôte pårt, saiss (L. Hendschel dins "So l' anuti").
    Et l' timpesse et l' tonire l' ont djondou co traze feyes, Sins måy lyi fé ene acseure (H. Simon).
  2. (imådjreçmint) rascråwe k' abroke d' on plin côp (guere, evnd).
    Mins l' apetit des grands k' on n' pout måy ripaxhî El timpesse ki shofléve, evoya Djule Cezår Po ravadjî ses bwès, ses campagnes, ses paxhis Et pårti ses ritchesses inte des mådits sôdårds (L. Lagauche).
Ratourneures

n' a nou timpesse ki n' vegne a pont

Parintaedje

timpester

Ortografeyes

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l' mot "timpesse", riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l' rahouca do motî el djivêye. Mins l' mot n' est nén todi dins : S117

Ratournaedjes

Adviebe

timpesse nén candjåve

  1. d' ene manire k' i gn a bråmint des sacwès k' on ndè cåze.
    Et nos avans des libertés timpesse; Vola pocwè k' nos estans firs d' esse Walons (Li tchant des Walons).
  2. d' ene foite manire.
    Il ovrèt timpesse.
    Li Signeur a rbeni m' mwaisse timpesse; vo l' la divnou on grand Monsieu (Li Djneze, ratourné di L. Hendschel).
    Si seu toirt, ci fourit d' aler souner a messe Dabôrd k' a Betleyem, les Djwifs saetchént timpesse So tot çki s' aprepyive del båzlike do Noyé (L. Mahin).
  3. foirt radmint.
    Les anêyes endè vont timpesse (Motî da Haust).
Sinonimeye

bråmint, toplin, a rlaye, toplin, a make, a crever, pår, totevoye; Miniauge.gifLoukîz a : «Sinonimeye:grande cwantité»

Sipårdaedje do mot e 20inme sieke

w. do Levant

Ratournaedjes