acsegnî

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye 1[candjî]

Tayon-bodje latén « signum » (sene, essegne), avou l’ dobe betchete « ac- », avou l’ cawete di codjowaedje «  » ; mostrer l’ essegne.

Viebe[candjî]

acsegnî v. å coplemint 2inme troke (codjowaedje)

  1. aprinde ene sacwè a ene sakî.
    • Dj’ acsegne ses letes a mi ptite. D.T.W.
    • Li mwaisse ovrî acsegne l’ ovraedje ås ovrîs. D.T.W.
    • I fåreut acsegnî on mèstî a vosse fi. D.T.W.
  2. (pus stroetmint) mostrer (ene sacwè, ene sakî) avou s’ doet.
    • I s’ fwait tocosté acsegnî å doet. D.T.W.
    • N’ acsegnîz nén les djins avou vosse doet, ci n’ est nén bea. D.T.W.
    • Acsegnîz m’ li pus coûte des voyes po-z aler so Lidje. D.T.W.
Ratourneures[candjî]
  1. c’ est l’ ovraedje k’ acsegne
Parintaedje[candjî]
Ortografeyes[candjî]
Divant 1900 :
Sicrijhas do 20e sieke (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : R13

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l’ mot « acsegnî », riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l’ rahouca do motî el djivêye.

Ratournaedjes[candjî]
aprinde ene sacwè a ene sakî
mostrer avou s’ doet

Pårticipe erirece[candjî]

acsegnî o.

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "acsegnî", ki pout esse eployî come addjectif et come sustantif.

Etimolodjeye 2[candjî]

Tayon-bodje tîxhon (erî-rfwait) * "sinno" (sinse, sutisté), avou l' dobe betchete ac-, avou l’ cawete di codjowaedje «  »; bén fé aveur do bon sinse (tot bouxhant po fé moussî les idêyes).

Viebe[candjî]

acsegnî v. å coplemint 2inme troke (codjowaedje)

  1. adiercî (ene sakî, ene sacwè) tot lyi hinant ene pire u ôte tchoi.
  2. bouxhî so (ene sakî, ene biesse).
    • Dji vos l’ a acsegnî do prumî côp d’ pougn. D.T.W.
    • I m’ a-st acsegnî d’ on côp d’ baston. D.T.W.
    • Dji lyi a acsegnî on côp d’ pougn e plin vizaedje. D.T.W.
    • L’ amour vos lance ses picots, nute et djoû, i vos acsegne. D.T.W.
Ortografeyes[candjî]
Sicrijhas do 20e sieke (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : R13

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l’ mot « acsegnî », riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l’ rahouca do motî el djivêye.

Ratournaedjes[candjî]
acsegnî

Pårticipe erirece[candjî]

acsegnî o.

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "acsegnî", ki pout esse eployî come addjectif et come sustantif.

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
omrin acsegnî acsegnîs
femrin acsegneye acsegneyes

acsegnî o.

  1. coixhî (k’ a stî djondou dins s’ coir)
    • Li måleur a tcheyou tot metant on coulot djus avou doze touwés, des acsegnîs et dabôrd cénk cint djins sins rcoe. C. Massaux.
Ratournaedjes[candjî]
acsegnî