aprinde

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Do viebe « prinde », avou l’ betchete « a- » des viebes (ki fwait fé l’ accion).

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) aprind
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) aprindoz / apurdoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) aprindans / apurdans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) apudnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) aprindrè / apudrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) aprindeu / apurdeu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) aprinde
pårt. erirece (dj’ a, vos av) aprindou / aprins / apris
Ôtes codjowaedjes come prinde

aprinde

  1. (v. å coplemint) vini a cnoxhe ou sawè fé (ene sacwè k' on n' kinoxheut nén ou n' saveut nén fé dvant).
    • Ene mame doet sawè tot fé, i lyi fåt tot aprinde, a rapîçter les tchåsses, a rakeude ene malete, a trover l' bon costume pol fiesse del sicole. L. Baijot (fråze rifondowe).
    • Dj' avans stî foirt disbåtchîs d' aprinde po nosse mononke; li Bon Diu si åme ! (lete di condoleyance).
  2. (v. å coplemint) (pus stroetmint) (mot des scoles) sayî di sawè ridire (ene luçon), di sawè cåzer (ene langue).
    • Mi grand-mame n' aveut nén aprins l' francès.
    • Madame Nabolz, li djin evoyeye på Consey di l' Urope po les arnåjhes linwistikes, a stî saizeye d' aprinde ki l' walon n' esteut nén aprins e scole. R. Viroux (fråze rifondowe).
  3. (v. sins coplemint) ariver a ritni ses lçons.
    • Il aprind bén, vosse fi ?
  4. (v. å coplemint) esse e scole po (sawè on metou mestî).
    • Vos aprindîz po esse botchî, adon ?
    • Dj' aprindeu do veterinaire.
  5. (v. å coplemint) vini a cnoxhe (ene novele).
    • Madame Nabolz, li djin evoyeye på Consey di l' Urope po les arnåjhes linwistikes, a stî saizeye d' aprinde ki l' walon n' esteut nén aprins e scole. R. Viroux (fråze rifondowe).

Ratourneures[candjî]

  1. fåt-z esse prins po-z esse aprins

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Dizotrins mots[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Divant 1900 :
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Ratournaedjes[candjî]

± ariver a cnoxhe, a sawè fé
± ariver a ritni ses lçons
± vini a cnoxhe ene novele

Codjowa[candjî]

aprinde

  1. suddjonctif prezintrece, prumire et troejhinme djins do singulî, do viebe «  aprinde ».
    • I fåt k' dj' aprinde mi role po dmwin.