broûler

Èn årtike di Wiccionaire.
Aller à la navigation Aller à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

S’ i gn åreut ene sakî ki sepreut cwè åd fwait di l’ etimolodjeye di « broûler », el pout stitchî vaici.

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

broûler (v. sins coplemint) (viebe å coplemint) (1ire troke) (codjowaedje) (å prono : si broûler)

  1. esse e feu, årder.
    • Les femes ont metou broûler des tchandeles, mins a mi shonnance, li vî Sint Rok diveut esse pôfoirt. Émile Gilliard (fråze rifondowe).
    • A Lidje, e 1185 : li palå et l’ catedråle broûlèt.
    • E 1066, les Bordjoes ont bén vlou rbasti Hu, k’ aveut broûlé.
  2. mete e feu.
    • broûler do bwès dins li tchminêye.
    • Les deus femes broûlént les rantchons des crompires. François Nyns (fråze rifondowe).
  3. diner foirt tchôd, ki ça fwait må, come di mete si mwin e feu.
    • El froed ki trawe et l’ bijhe ki groûle n’ apåjhtèt gote li five ki m’ broûle. — Fré Matî (fråze rifondowe).
    • El solea broûle nosse pea
      Et restchåfe nos oxheas. Charles Staquet (fråze rifondowe).

Ratourneures[candjî]

  1. çou ki n’ cût nén por vos, leyîz lu broûler po èn ôte : ni vs melez nén di çou ki n’ vos rwåde nén.
  2. broûler l’ pea : lyi fé prinde ene bele brune coleur, tot djåzant do solea.
  3. si al Sint Elwè vos broûlez vosse bwès, troes moes å long, vos åroz froed
  4. ès broûler les mousteas
  5. li ci ki s’ a broûlé l’ cou i n’ a k’ a s’ ashir so ses clotchetes : i fåt sopoirter les shûtes di ses biestreyes.

Sinonimeye[candjî]

Parintaedje[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Ratournaedjes[candjî]

broûler
li ci ki s’ a broûlé l’ cou i n’ a k’ a s’ ashir so ses clotchetes